Kalenderdere'nin Tarihçesi
Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı eski bir köy olan ve günümüzde bu ilçenin idari merkezi olan Damal kasabasının mahallelerinden birini oluşturan Kalenderdere, bölgenin tarihi geçmişi olan yerleşimlerinden biridir. Günümüzde Kalender adıyla da bilinen bu yerleşim yeri, bölgedeki köklü demografik yapısı ve kendine ait olan Kalender Yaylası ile tanınmaktadır.
Rus İdaresi ve Nüfus Kayıtları
Kalenderdere yerleşimi, Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde 'Kalendar Darasi' (Календар-daраси) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı Tamal nahiyesinin dokuz köyünden biri olan yerleşimde; 3 hanede yaşayan, 11'i erkek ve 6'sı kadın olmak üzere toplam 17 kişi bulunmaktaydı. Dönemin istatistiki verilerine göre hem Kalenderdere köyünün hem de bağlı olduğu Tamal nahiyesinin nüfusunun tamamı Türkmenlerden oluşmaktaydı.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Dönüşümler
Yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise Kalender Dere (قلندر دەرە) şeklinde geçmektedir. Bu dönemde Kars vilayetinin Poshof kazasına bağlı Damal nahiyesinde yer alan köyün nüfusu sonraki yıllarda artış göstermiştir. 1940 genel nüfus sayımında 'Kalenderdere' şeklinde yazılan köyün nüfusu 87 kişiden oluşmaktayken, 1965 genel nüfus sayımında nüfus 106 kişiye ulaşmış ve bu nüfus içinde okuma yazma bilen kişi sayısı 41 olarak kaydedilmiştir.
Mahalle Statüsüne Geçiş
Damal kasabasının 1992 yılında aynı adı taşıyan yeni bir ilçenin idari merkezi olmasının ardından, daha önce 1990 genel nüfus sayımında Damal bucağına bağlı bir köy olarak kayıtlara geçen Kalenderdere, bir mahalle statüsü kazanarak bu kasabaya bağlanmıştır. Tarihi kökenleri ve idari dönüşümleriyle bölgenin yerel kültürünü günümüze taşıyan önemli bir yerleşim alanıdır.