İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Altıyol bölgesinde yer alan Boğa Heykeli, bir erkek sığırı tasvir eden bronz bir heykeldir. 1864 yılında Fransız heykeltıraş Isidore Jules Bonheur tarafından oluşturulmuş olan bu eser, sıklıkla Kadıköy'ün en önemli simgesi ve bölgenin en popüler buluşma noktası olarak nitelendirilmektedir.
Heykelin Tarihçesi ve İstanbul'a Geliş İddiaları
Heykel, 1864 yılında Fransız heykeltıraş Isidore Jules Bonheur tarafından alçı kalıptan maça hazırlanarak Thiebaut dökümhanesinde tunç döküm olarak üretilmiştir. Eserin İstanbul'a nasıl geldiği kesin olarak bilinmemekle birlikte, farklı kaynaklarda farklı tarihsel iddialar öne sürülmektedir. Bir iddiaya göre eser, 1865 yılında Paris'te sergilenmiş ve 1867 yılındaki Avrupa seyahati esnasında Paris Evrensel Sergisi'ni ziyaret eden Osmanlı padişahı Abdülaziz'in ilgisini çekmiştir. Abdülaziz, bu ziyareti sırasında at, geyik, aslan gibi hayvan heykellerinin yanı sıra iki adet de boğa heykeli içeren 24 parçalık bir koleksiyon sipariş etmiştir. Bu koleksiyondaki heykeller önce Beylerbeyi Sarayı'nın, bir bölümü ise daha sonra Yıldız Şale Köşkü bahçesinde yer almıştır.
Alternatif İddialar ve Tarihsel Yolculuk
Diğer bir iddiaya göre ise heykel ilk olarak Fransa'dan Alman İmparatorluğu tarafından savaş ganimeti olarak alınmış, daha sonra ise Alman-Osmanlı ittifakına atfen Enver Paşa'ya hediye edilmiştir. Biri Yıldız Sarayı'na diğeri ise Beylerbeyi Sarayı'na yerleştirilen iki heykelden birisidir; ancak Kaiser II. Wilhelm'in ziyareti sırasında bu türlü bir hediye getirdiği kayıtlara bulunmadığı için bu iddia daha zayıf kabul edilir. 1910'lu yıllarda Yıldız Şale Köşkü'nden alınan heykel önce Enver Paşa ile eşine ait Bilezikçi Çiftliği'ne nakledilmiştir. Enver Paşa'nın yurdu terk etmesinden sonra koleksiyondaki heykeller Ahmed Muhtar Paşa tarafından satın alınarak Feneryolu ve Moda'daki köşklerin bahçelerine yerleştirilmiştir.
Kadıköy Merkezine Taşınması ve Yakın Dönem Gelişmeleri
Boğa heykelinin Bilezikçi Çiftliği'nden sonraki durakları tam bilinmemekle birlikte, 1940'lı yıllarda Kadıköy merkezinde yer alan Eski İskele'nin karşısındaki Kaymakamlık Binası ile Sokoni Vakum Oyl Benzin İstasyonu arasındaki noktaya konulmuştur. 1949 yılında Spor ve Sergi Sarayı önüne yerleştirilen heykel, 1969 yılı sonrasında tekrar Kadıköy Kaymakamlık Binası yanındaki yerine taşınmış ve 1980'li yıllarda kopyası çıkarılmak üzere kalıbı alınmıştır. Bu kalıp vasıtasıyla heykelin bir eşi de Eskişehir Anadolu Üniversitesi'nde bulunmaktadır. Heykel, 1987 yılında ise Kadıköy Kaymakamlığı önünden bugünkü yeri olan Altıyol'a taşınmıştır. 2022 yılında heykelin üzerindeki aşınmalar ve delikler İBB Miras tarafından bakıma alınarak tamir edilmiştir.
Dünyadaki Eşleri ve Muadilleri
Isidore Jules Bonheur, aynı heykelden birden fazla üretmiş olup eserin İngiltere'de, Belçika'nın Anderlecht şehrinde, İspanya'nın El Puerto de Santa Maria şehrinde and Amerika Birleşik Devletleri'nin Rhode Island eyaletinde birer eşi mevcuttur. Sanatçının söz konusu heykelin biblo büyüklüğünde kopyalarını da ürettiği ve sattığı bilinmektedir.