İzmit Lisesi (günümüzdeki adıyla İzmit Anadolu Lisesi), Kocaeli ilinin İzmit merkez ilçesinde yer alan, tarihi ve son derece köklü bir eğitim kurumudur. Okulun temelleri, Osmanlı Marif Nezareti'nin aldığı karar ve II. Abdülhamit'in emri doğrultusunda 1884 yılında şerriye mahkemesi binasının yıktırılmasıyla atılmıştır. İnşaat çalışmaları iki sene süren okul, 12 Eylül 1887 tarihinde mekteb-i idadi adıyla kapılarını açmış ve ilk mezunlarını 1892 yılında vermiştir.
Cumhuriyet Öncesi ve Sonrası Dönemler
1913 yılında Sultani adını alan okul binası, I. Dünya Savaşı yıllarında hastane olarak hizmet vermiş ve Yunan işgali sırasında büyük oranda hasar görmüştür. İzmit'in geri alınmasının akabinde, 1922–1923 eğitim-öğretim yılı başında "Akçakoca Numune Mektebi" ismiyle ortaokul olarak yeniden faaliyete geçirilmiştir. Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde sırasıyla "Leyli (yatılı) İzmit Sultaniyesi", "Nehari (gündüzlü) Sultani", "Lise" ve "Orta mekteb" isimlerini almıştır. 1926 yılına kadar yalnızca erkek öğrencilerin kabul edildiği okul, eğitim öğretim birliği yasasına bağlı olarak bünyesine kız öğrencileri de kabul etmeye başlamış ve okula ilk etapta onyedi kız öğrenci kayıt yaptırmıştır.
Fiziksel Yapıdaki Gelişimler ve Yaşanan Depremler
1931 yılında Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ayrılan ciddi bir bütçeyle onarılan okul binası, 19 Haziran 1943 tarihindeki Adapazarı/Hendek depreminde çatı kısmından ciddi hasar görse de kısa zamanda tamir edilmiştir. 1945 yılında dönemin belediye başkanı Kemal Öz'e gerçekleştirilen ziyaretin ardından okulun karşısına yeni İzmit Lisesi inşa edilmiştir. 1965–1966 eğitim-öğretim döneminde İzmit Lisesi ile Merkez (İzmit) Ortaokulu idari olarak tamamen ayrılmış, eski idadi binası ortaokul olarak hizmet vermeye devam etmiştir. 17 Ağustos 1999 depreminde hasar gören lise binası, tamirat çalışmaları nedeniyle 1999–2000 eğitim yılında geçici bir süre başka bir binada hizmet vermiş ve Mayıs 2000'de kendi binasına dönmüştür. Okul, 2005 yılında Anadolu Lisesi statüsü kazanmıştır.
Tarihi Olaylar, Eğitmenler ve Mezunlar
Okul tarihinde derin izler bırakan en önemli hadiselerden biri, 1 Mart 1958 tarihindeki Üsküdar Vapuru Faciası'dır. Bu deniz kazasında hayatını kaybeden İzmit Lisesi öğrencilerini anmak adına 2007 yılında okulun bahçesine bir anıt yerleştirilmiştir. Okulun kadrosunda, 1914–1918 yılları arasında ünlü şair ve Akbaba mizah dergisinin kurucusu Yusuf Ziya Ortaç edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Sanat dünyasından tanınan Bilal İnci'nin bir süre öğrenim gördüğü okuldan, Ragıp Savaş 1980–1983 yılları arasında, Ferhat Göçer ise 1981–1985 yılları arasında eğitim alarak mezun olmuştur. Okul ayrıca İzmit Belediye Başkanı'nın da mezun olduğu lisedir.