Goraşeti Kalesi, tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Kutlu (eski adıyla Goraşeti) köyünde yer alan, Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kalesidir. İnşa tarihinin 8. yüzyıla kadar geri gitme ihtimali bulunan kalenin, Osmanlı döneminden önce Gürcü yönetimi tarafından inşa edildiği bilinmektedir. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir.
Tarihçesi ve İsim Kökeni
Kale, köyün kuzeyinde yer alan ve Goraşeti Bağları (günümüzde Bağlar mahallesi) ile Petrik İsman (Petrikiman) olarak adlandırılan bölgede bulunmaktadır. Araştırmacılara göre Petrikiman isminin özgün biçimi Gürcüce "Petrik'in mahallesi" anlamına gelen Petrikisubani kelimesidir. Köyün adı olan Goraşeti'nin ise Gürcücede "tepeler diyarı" anlamına gelen Goraeti kelimesinden değiştiği tahmin edilmektedir. Bölgede 1904 yılında araştırma yapan Nikolay Marr çalışmalarında buradaki kiliseden söz etmiş, kale ise ilk kez Osman Aytekin tarafından tanımlanmıştır. Tarihi kale, 1996 yılında koruma altına alınmıştır.
Mimari Yapısı ve Özellikleri
Köy yerleşimine 4 kilometre uzaklıktaki alçak bir tepede konumlanan Goraşeti Kalesi, 65 x 35 metre boyutlarında, dikdörtgene yakın planlı büyükçe bir yapıdır. Kalenin surları eğri bir hat izlemekte olup yapımında kaba yontu iri taşlar tercih edilmiştir. Duvarlarının bir kısmı harç kullanılmadan örülmüş, bir kısmında ise kireç harcı kullanılmıştır. Duvar kalınlığı 2 metre olan kalenin batı tarafında büyük, doğu tarafında ise küçük bir giriş kapısı yer almaktadır.
Kalenin Günümüzdeki Durumu
Kalenin kuzey duvarları günümüzde büyük ölçüde zarar görmüş olmasına rağmen, diğer sur duvarları 6 ila 8 metre yüksekliğe kadar ayakta kalmıştır. Kalenin iç kısmında yer alan yapıların izleri günümüzde de fark edilmektedir. Kalenin iç kısmındaki odalar, sonraki dönemlerde bölgedeki köylüler tarafından uzun süre samanlık olarak kullanılmıştır.