Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı olan Gençosman Köyü, şehir merkezine 21 kilometre mesafede yer alan köklü bir yerleşim yeridir. Karadeniz Bölgesi sınırlarında yer alan köy, deniz seviyesinden 1878 metre yükseklikteki rakımıyla dikkat çekmektedir. Köyün en önemli coğrafi zenginliklerinden biri, topraklarından geçen ünlü Çoruh Nehri'dir. Çoruh Nehri üzerinde konumlanan asma köprü ise köyün görsel ve fiziki simgelerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Gençosman Köyü'nün Tarihi Geçmişi ve Giv Dönemi
Köyün tarihçesi Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanmaktadır. Tarihi Osmanlı kaynaklarında ve 20. yüzyılın ortalarına kadar uzanan erken Cumhuriyet dönemi belgelerinde köyün ismi Giv olarak geçmektedir. Köyün Giv adıyla kaydedildiği en eski resmi kaynaklardan biri olan 1530 yılı Osmanlı tahririnde, yerleşimin Bayburd kazasına bağlı bir köy olduğu açıkça görülmektedir.
19. Yüzyıl Nüfus Kayıtları ve Demografik Yapı
1835 yılında erkek nüfusun tespit edilmesi amacıyla hazırlanan nüfus yoklama defteri kayıtları, köyün geçmişteki toplumsal yapısı hakkında önemli veriler sunmaktadır. Bu deftere göre Giv köyünde 9 hanede 38 Hristiyan ve 10 hanede 22 Müslüman olmak üzere toplam 19 hanede 60 erkek yaşamaktaydı. Aynı döneme ait detaylı mufassal defter verileri incelendiğinde ise Müslüman erkek sayısının 23, köydeki toplam erkek sayısının da 61 olduğu kaydedilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi İsim Değişikliği Süreci
Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra da resmi kayıtlarda bir süre daha eski ismi olan "Giv" şeklinde yer alan yerleşim yerinin adı, 1959 yılında önemli bir değişikliğe uğramıştır. Yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanun uyarınca köyün ismi Alınyurt olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı nüfus sayımıyla birlikte resmi kayıtlarda bu yeni adıyla anılmaya başlansa da günümüzde Gençosman ismiyle varlığını sürdürmektedir. Nüfus sayımı verilerine göre köyün nüfusu 2000 yılında 341 kişiyken, yıllar içinde dalgalanmalar göstererek 2022 yılı itibarıyla 234 kişiye gerilemiştir.