Tarihi ve Konumu
Fransız Hapishanesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Küçükayasofya mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi hapishanedir. Günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı İstanbul Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü olarak kullanılmaktadır.
Kapitülasyonlar Dönemi ve Hapishanenin İşlevi
19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda kapitülasyonlarla tanınan ayrıcalıklar neticesinde, suç işleyen Fransız pasaportuna sahip kişiler Fransa kanunlarına göre yargılanıyor ve geçici olarak bu hapishanede tutuluyordu. Kapitülasyonların kaldırılmasıyla birlikte 1914'te kapatılan tarihi yapı, Cumhuriyet'in ilanına kadar olan dönemde Valilik ahırı olarak kullanılmıştır.
Restorasyon Süreçleri ve Kültür Merkezi Dönemi
Uzun süre harap vaziyette kalan yapı, 2000 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilmiştir. Yapılan restorasyonun ardından kültür merkezi olarak faaliyet göstermeye başlayan yapıya, o dönem ilçe belediyesi olan Eminönü belediyesinin almış olduğu kararla Ali Müfit Gürtuna'nın adı verilmiştir.
İkinci Restorasyon ve Günümüzdeki Durumu
Belirli bir dönem kültür merkezi işlevini sürdüren yapı, 2017-2018 tarihlerinde tekrar restorasyona girmiştir. Bu ikinci restorasyonun tamamlanmasının ardından bina, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kurullarına tahsis edilmiştir.