Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı olan Dikmetaş Köyü, Karadeniz Bölgesi'nde, deniz seviyesinden 1532 metre yükseklikte kurulmuş tarihi bir yerleşimdir. İl merkezine 12 kilometre mesafede bulunan köy, coğrafi konumu ve sakin yapısıyla dikkat çekmektedir.
Köyün Tarihsel Geçmişi ve Osmanlı Dönemi Kayıtları
Eski adı Aşağı Hayık olan yerleşim, tarih boyunca farklı isimlerle anılmıştır. Köyün tarihsel varlığına dair ilk somut bilgilere 1530 yılı Osmanlı tahrir defterlerinde rastlanır; bu kayıtta yerleşim Hayik-i Süflā adıyla Bayburd kazasına bağlı olarak kaydedilmiştir. 1591 yılı tahririnde ise köyde sadece erkek nüfus tespit edilmiş olup, bu dönemde yerleşimde 129 Hristiyan neferin (erkek) yaşadığı belgelenmiştir. 1642 yılına ait avarız defterinde Hayik adıyla geçen köyde 21'i Müslüman ve 32'si Hristiyan olmak üzere toplam 53 hane ile 3 askeri görevli bulunmaktaydı.
19. Yüzyıl Nüfus Yapısı ve Ermeni Olayları
Köyün nüfus yapısı zaman içinde gelişim göstermiştir. 1835 yılında gerçekleştirilen ve yalnızca erkek nüfusun kaydedildiği nüfus yoklama defterine göre Hayik köyünde 20 hanede 59 Hristiyan ve 9 hanede 26 Müslüman olmak üzere toplam 29 hanede 85 erkeğin yaşadığı tespit edilmiştir. 1895 yılında bölgede meydana gelen Ermeni Olayları sırasında Ermeni çetelerce, köydeki Ermenilerin de desteğiyle Müslüman nüfusa yönelik saldırılar düzenlenmiştir. Yerleşim, 1902 yılına ait bir Ermeni kaydında ise Hayég ismiyle anılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve Dikmetaş İsmi
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte "Aşağı Hayık" olarak kayıtlarda yer alan köyün adı, 1959 yılında yabancı kökten geldiği ve karışıklığa yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanun uyarınca Dikmetaş olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren resmi olarak bu yeni ismiyle anılmaya başlanmıştır. Köyün nüfusu yıllar içerisinde değişiklik göstermiş olup, 1990 yılında 234, 2000 yılında 193 olan nüfusu, 2022 yılı verilerine göre 83 kişiye kadar düşmüştür. Günümüzde sakin ve tarihi kimliğini koruyan köy, Bayburt'un Merkez ilçesine bağlı bir yerleşim yeri olarak varlığını sürdürmektedir.