Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı olan Dalkırmaz Köyü, tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşımış köklü bir yerleşim yeridir. Tarihsel adı Anklia veya Ankliya olan köy, günümüzde Dalkırmaz ve Çiftlik adlarını taşıyan yerleşimlerin sınırları içinde yer alan eski Anklia köyünden köken almaktadır. Tarihsel Gürcistan'ın Şavşeti bölgesinde konumlanan köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir.
Dalkırmaz'ın Tarihsel Kronolojisi ve İdari Süreci
Dalkırmaz (Anklia), 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinde Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı bir nahiye merkezi olan Anklia, 1886 nüfus sayımına göre 266 kişilik bir nüfusa sahipti. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından bir süre Gürcistan sınırlarında kalan köy, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Türkiye'ye bırakılmıştır. 1925 yılında ismi Çiftlik olarak değiştirilmiş, 1955 yılında ise tekrar Ankliya adıyla bağımsız bir köy statüsü kazanmıştır. Kısa bir süre sonra köyün adı resmi olarak Dalkırmaz yapılmıştır.
Köydeki Tarihi Yapılar ve Kilise Kalıntıları
Dalkırmaz köyü sınırları içerisinde geçmiş dönemlerin inanç dünyasını ve mimarisini yansıtan önemli tarihi kalıntılar yer almaktadır. Köyün güney kısmında, Osmanlı dönemi öncesine ait olduğu bilinen ve tamamen yıkılmış durumda olan tarihi Anklia Kilisesi'nin kalıntıları bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, geçmişte bağımsız bir köy olan ancak daha sonra Dalkırmaz'ın bir mahallesi haline gelen Kızılcık (Şindobani) mahallesinde de başka bir köy kilisesinin yıkıntıları yer alır. Bu yapı, kaynaklarda Dalkırmaz Köyü Şapel Kalıntısı olarak da adlandırılmaktadır.
Şindobani Kilisesi ve Tarihi Önemi
Kızılcık (Şindobani) mahallesindeki kilisenin, 5. yüzyılda Kartli Kralı Vahtang Gorgasali döneminde inşa edilmiş olan tarihi Şindoba Kilisesi olabileceğine dair görüşler bulunmaktadır. Gürcüce "kızılcık" anlamına gelen "şindi" ve "mahalle" anlamına gelen "ubani" kelimelerinin birleşiminden türeyen Şindobani adı, günümüzde de mahallenin kimliğini yansıtmaktadır. Köyde ayrıca Norkola, Tianisahli, Gola, Hatoyana, Vecanauri ve Gargatuli gibi tarihi Gürcüce mevki isimleri günümüzde de bilinmektedir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Dalkırmaz köyü, coğrafi konumu itibarıyla Artvin il merkezine 77 kilometre, Şavşat ilçe merkezine ise 12 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Deniz seviyesinden 1093 metre yükseklikte konumlanan köy, Karadeniz Bölgesi'nin eşsiz doğası ve tarihi kalıntılarıyla ziyaretçilerine otantik bir keşif rotası sunmaktadır.