Ağrı'nın Yüksek Rakımlı Köyü: Cumaçay
Doğu Anadolu Bölgesi'nin etkileyici coğrafyasında yer alan Cumaçay, Ağrı ilinin Merkez ilçesine bağlı geleneksel bir köy yerleşimidir. Deniz seviyesinden tam 2044 metre yükseklikte kurulu olan bu yerleşim birimi, toplam 41,2 km² yüzölçümüne sahip geniş bir araziyi kaplamaktadır. Kendine has kırsal yapısı ve yüksek rakımlı atmosferiyle bölgenin tipik coğrafi özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır.
Tarihsel Kökenleri ve Çemi Çeto
Köyün geçmişi incelendiğinde adlandırma noktasında tarihi verilere rastlanmaktadır. Cumaçay köyünün eski adı, 1928 yılı kayıtlarına göre Kurmanci dilinde "Çeto pınarı" anlamına gelen "Çemi Çeto" olarak geçmektedir. Bu tarihi isim kaydı, köyün geçmiş dönemlerdeki kültürel ve coğrafi adlandırma kökenlerine ışık tutan en somut kanıttır.
Ulaşım ve Coğrafi Konumu
Cumaçay Köyü, ulaşım güzergahları açısından stratejik bir konumda yer almaktadır. Ağrı il merkezine 28 km uzaklıkta bulunan yerleşim yeri, D.965 numaralı Kağızman-Ağrı devlet yolu kenarında konumlanmıştır. Bu ana devlet yolu üzerindeki konumu sayesinde köye erişim oldukça kolay ve doğrudan sağlanabilmektedir.
Demografik Yapı ve Nüfus Gelişimi
Köyün demografik geçmişi yıllar içerisinde azalan bir grafik çizmiştir. Geçmişte daha kalabalık bir nüfusa ev sahipliği yapan Cumaçay'da 1985 genel nüfus sayımında 973 kişi yaşarken, bu sayı 2000 yılında 571'e, 2024 yılında ise 346 kişiye gerilemiştir. Günümüzde köy sakinleri, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından idare edilmektedir.