Ciritdüzü, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı, zengin tarihi geçmişi ve coğrafi konumuyla öne çıkan bir Karadeniz köyüdür. Artvin il merkezine 75 kilometre, Şavşat ilçe merkezine ise 8 kilometre uzaklıkta yer alan köy, deniz seviyesinden 1276 metre yükseklikte bulunmaktadır. Geniş bir çimenlik alan üzerine kurulu olan yerleşim yeri, ismini ve tarihini bu doğal yapısıyla harmanlamıştır.
Ciritdüzü Köyünün Tarihçesi
Köyün bilinen en eski adı Gürcüce "çimenlik" anlamına gelen Veli'dir. Bu isim Osmanlı idaresi döneminde Türkçe telaffuz edilerek "Vel" veya "Vil" şeklinde kaydedilmiştir. Orta çağda Gürcistan'ı oluşturan Şavşeti bölgesinde yer alan köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından yönetilmeye başlanmıştır. Köyde varlığı bilinen Klditavi, Pirdapiri, Aho, Titidziri ve Velibolo gibi yer adları, bölgenin köklü Gürcü geçmişini simgeler. Tarih boyunca Gürcü aznavurlar ile 19. yüzyılda Gürcü Himşiaşvili ailesinden beylerin ikamet ettiği köy, çok kültürlü yapısıyla dikkat çekmektedir.
Nüfus Gelişimi ve Yakın Dönem Tarihi
1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin İmerhevi sancağına bağlı olan Veli köyünde, 45 hanede 159 erkek nüfus tespit edilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılındaki Rus nüfus sayımında 68 hanede 432 kişi barındırmaktaydı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan yerleşim, 1921 yılındaki Moskova Antlaşması ile yeniden Türkiye sınırlarına katılmıştır. Köyün ismi Türkçe olmayan gerekçesiyle 1925 yılında Gürcüce orijinal adına yakın bir anlam taşıyan Ciritdüz (daha sonra Ciritdüzü) olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında nüfusu 841 kişiye ulaşan köyde, günümüzde nüfus hareketliliği devam etmektedir.
Tarihi Kalıntılar ve Kültürel Miras
Ciritdüzü köyünde, Osmanlı döneminden önce inşa edildiği tahmin edilen tarihi bir köy kilisesi kalıntısı bulunmaktadır. Köyün güney kesiminde ve yolun hemen kıyısında konumlanan bu tarihi ibadethane, maalesef günümüze ulaşamamış ve tamamen yıkılmış durumdadır. Ciritdüzü, günümüzde hem bu tarihi kalıntıları hem de yemyeşil doğasıyla Şavşat bölgesinde ziyaret edilmeye değer sessiz ve tarihi mekanlardan biridir.