Muğla'nın Doğal ve Kültürel Zenginliği: Çamovalı
Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı olan Çamovalı, Ege Bölgesi'nin geleneksel dokusunu ve sıcaklığını yaşatan köklü bir mahalledir. Coğrafi olarak Milas'ın güneyinde yer alan bu güzel yerleşim yeri; Bodrum'a 40 km, Ören'e 45 km ve Güllük körfezine yaklaşık 20 km mesafededir. Muğla il merkezine 86 km uzaklıkta bulunan Çamovalı, hem doğası hem de özgün yörük kültürüyle keşfedilmeye değer eşsiz Ege köşelerinden biridir.
Horasan'dan Marçal Dağlarına: Çamovalı'nın Tarihçesi
Çamovalı mahallesinin tarihi çekirdeğini ve ilk yerleşim alanını Karakoyun mahallesi oluşturmaktadır. Mahallenin geçmişi, Orta Asya'nın Horasan bölgesinden gelerek Karakeçili yörüklerinden olduklarını belirten ve yüzyıllardır Marçal dağları, Karakoyun dağı, Denizcik dağı ile Gökdağ eteklerinde göçebe hayatı süren yörüklere dayanmaktadır. Yaz aylarında keçi, koyun, sığır ve develeriyle Marçal dağlarındaki serin yaylalara çıkan göçebeler, kış aylarında ise daha ılık olan bugünkü dağ eteklerine inerek kışlamışlardır.
Yerleşik Hayata Geçiş ve Mahallelerin Oluşumu
1900-1950 yılları arasında bugünkü mahallenin ovasını teşkil eden topraklar, Ağaçlıhöyük mahallesinde bulunan Menteşe Beyleri tarafından satılmaya başlanmıştır. Yüzyıllardır bölgeyi kışlık yurt olarak kullanan göçebeler, hayvanlarını satarak bu arazileri satın almış ve 1900-1960 yılları arasında yerleşik hayata geçmeye başlamışlardır. Eski adı Karakoyun olan Çamovalı mahallesi böylece kurulmuş ve hızla gelişmiştir. Günümüzde mahalle halkının büyük bir kısmı aynı obanın mensupları olup %90 oranında birbirleriyle akrabadır. Çamovalı bugün idari olarak merkez konumundaki Gedik mahallesi ile Saz, Karakoyun, Geribelen ve Balcılar olmak üzere 5 mahalleden oluşmaktadır.
Verimli Topraklar ve Salı Pazarı Kültürü
Mahallenin kendi sınırları ve Ağaçlıhöyük hudutları içerisinde yaklaşık 8.000 dönümlük son derece verimli tarım arazisi bulunmaktadır. 2004 yılından sonra sanayi elektriğinin de bölgeye gelmesiyle sulu tarımda büyük bir artış yaşanmış ve toprak verimliliği ikiye katlanmıştır. Bölgede zeytincilik hızla artarken, geçmişin ana geçim kaynağı olan tütün üretimi tamamen son bulmuştur. Özellikle kasım ayı sonuna kadar hasadı yapılabilen meşhur tarla domatesi, biber, salatalık ve patlıcan üretimi yoğun şekilde gerçekleştirilmektedir. Köylüler, ürettikleri bu doğal ürünleri meşhur Milas Salı Pazarı'nda satarak geçimlerine katkı sağlamaktadırlar. Bunun yanı sıra büyükbaş süt hayvancılığı, seracılık, buğday tarımı ve meyvecilik de köy ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır.
Eğitime Verilen Önem ve Çamovalı'ya Ulaşım Rehberi
Çamovalı, eğitime son derece önem verilen ve eğitim seviyesinin oldukça yüksek olduğu bir yerleşim yeridir. Çeşitli meslek kollarında başarıyla çalışan pek çok üniversite mezununa sahip mahalle, aydınlık insanlarıyla dikkat çekmektedir. Mahalleye Milas ilçesinden iki farklı asfalt yol güzergahı ile konforlu bir şekilde ulaşılabilmektedir. Birinci yol; Milas-Bodrum kara yolunun Karakaya mevkisi geçildikten sonra Baharlı mahallesi yakınlarından güneye ayrılan 18 kilometrelik yoldur. İkinci yol ise Milas-Beçin-Ören yolunun Beçin beldesi bitimindeki orman deposunun yakınından sağa dönen yoldur. Coğrafi konumu ve ulaşım kolaylığı sayesinde Çamovalı, doğa ile kültürel mirası bir arada arayan gezginler için harika bir duraktır.