Yatağan Coğrafyası ve Genel Özellikleri
Muğla ilinin 13 ilçesinden biri olan Yatağan, ilin kuzeybatı kesiminde konumlanmıştır. Kuzeyinde Aydın ilinin Çine ilçesi, doğusunda Kavaklıdere, güneyinde Menteşe ve batısında Milas ilçesi ile komşudur. İlçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 379 metredir. Yüzölçümü ve nüfus bakımından Muğla'nın en küçük ilçelerinden biri olan Yatağan'ın toplam yüzölçümü 851 kilometrekaredir. Arazisi elverişsiz olan ilçe, denize ve sahil şeridine oldukça uzak bir mesafededir. İlçeden Muğla-Aydın (D 550) ve Muğla-Bodrum (D 330) karayolları geçmektedir. Bölgedeki ilçeler sosyo-kültürel açıdan birbirlerinden farklılıklar göstermektedir. Yerel halkı ilçe dışına göç ederken, Yatağan; İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden yoğun bir şekilde göç almaktadır.
Zengin Tarihi Miras ve Turistik Değerler
Muğla'nın diğer kıyı ilçelerine göre turizm faaliyetleri çok fazla gelişmemiş olsa da Yatağan, tarihi açıdan son derece kritik öneme sahip noktalara ev sahipliği yapmaktadır. İlçenin en önemli tarihi ve turistik yerlerinin başında Stratonikeia ve Lagina antik kentleri gelmektedir. Bunun yanı sıra, ilçeye bağlı olan Eskihisar Mahallesi de tarihi Kral Yolu'nun bittiği yer olarak bilinmekte ve geçmişin izlerini günümüze taşımaktadır.
Ekonomik Yapı, Tarım ve Sosyal Değerler
Yatağan ekonomisi büyük oranda bölgede yer alan linyit madenlerine ve Yatağan Termik Santrali'ne bağlıdır. Bölgede termik santraller yer almaktadır. Turizmin yeterince gelişmemiş olması sebebiyle ilçede alternatif olarak tarım ve hayvancılık faaliyetleri gelişim göstermiştir. Tarımsal üretimde çoğunlukla zeytin ve mısır yetiştirilmektedir. İlçe ayrıca Türk siyasi tarihine de katkıda bulunmuş olup Muğlalı eski senatör, T.C. Devlet ve Tarım eski Bakanı İlyas Karaöz de bu ilçenin yetiştirdiği önemli şahsiyetlerdendir.
Çevre Sorunları ve Termik Santralin Etkileri
İlçede kurulu olan Yatağan Termik Santrali, yerel ekonomi için kritik bir öneme sahip olsa da halk sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Eski ve verimsiz yöntemlerle üretim yapmaya devam eden bu santral, Yatağan halkı için önemli bir kanser kaynağıdır. Santral, 2001 yılında zaman zaman Yatağan havasını aşırı derecede kirletmiş ve bu nedenle geçici olarak kapatılmıştır. 2006 yılında yürütülen bilimsel bir araştırmada, santralin olumsuz etkileri nedeniyle ilçedeki çocukların yüzde 95'inin kanındaki kurşun oranının normal sınırların üzerinde olduğu tespit edilmiştir.