Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü'nde yer alan Bitlis, tarihi yapıların yoğunlukta olduğu bir vadi içinde kurulması sebebiyle "Vadideki Güzel Şehir" olarak anılmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 1.605 metre olan şehir, doğusunda Van Gölü'nün büyük bir kısmına sahip olan Van ili ile komşudur. Ayrıca kuzeyinde Muş ve Ağrı, güneyinde Siirt, batısında ise Batman illeri yer alır. Şehrin isminin, Makedonya Kralı Büyük İskender'in emriyle bölgedeki kaleyi inşa ettiren komutanı Bedlis'ten geldiği rivayet edilmektedir.
Bitlis'in Köklü Tarihçesi ve İlk Egemenlikler
Bitlis ve çevresi, MÖ 1400'lü yıllardan itibaren Urartular'ın yerleşim alanı olmuştur. MÖ 1280 yılında Asur Kralı I. Salmanassar'ın döneminden sonra Van Gölü çevresindeki dağlık alanlara yerleşen Urartular, MÖ 11. yüzyıla kadar bölgedeki egemenliklerini sürdürmüşlerdir. Urartulardan sonra bölge sırasıyla Asurluların, Medlerin ve Pers Krallığı'nın yönetimine girmiştir. Pers İmparatoru II. Darius döneminde ele geçirilen Bitlis, MÖ 4. yüzyılda Makedonya Kralı Büyük İskender'in, MS 2. yüzyılda ise Roma İmparatoru Trajan'ın hakimiyeti altına girerek MS 7. yüzyıla kadar Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu tarafından yönetilmiştir.
Anadolu Akınları, Mervanîler ve Türk Egemenliği
Türklerin 10. yüzyıldan itibaren Anadolu'ya düzenlediği akınlar sırasında önemli bir uğrak noktası olan Bitlis, Anadolu kapılarının açılmasında kritik bir rol üstlenmiştir. 10. yüzyılda Bizans ile Mervanîler arasında bir sınır şehri haline gelen ve bu dönemde Kürt nüfusu artan şehir, 1085 yılında Selçukluların kontrolüne geçmiştir. Selçukluların ardından bölgede Dilmaçoğulları, Ahlatşahlar ve Eyyübiler hüküm sürmüştür. Eyyübiler döneminde, Harzemşahlar ve Selçuklulara karşı savunma amacıyla Hakkari bölgesinden Kürt aşiretleri iskan ettirilmiş ve bu aşiretler ilerleyen dönemde Bitlis Emirliği'ni (Şerefhanlar Beyliği) kurmuşlardır.
Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyet Süreci
Bitlis, Safevi işgalinin ardından 1514 Çaldıran Muharebesi ile Osmanlı egemenliğini kabul etmiş, Şerefhanlar Beyliği'nin yönetimi altında 1847 yılına kadar varlığını sürdürmüştür. Osmanlı İmparatorluğu idaresi altındayken bilim, sanat ve kültür merkezine dönüşen şehir, I. Dünya Savaşı'nda Çarlık Rusyası işgaline uğrasa da kurtuluşunun ardından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanı ile il statüsü kazanmıştır. Günümüzde Bitlis; Adilcevaz, Ahlat, Güroymak, Hizan, Mutki, Tatvan ve merkez olmak üzere 7 ilçeden oluşmaktadır.