Hanak'ın Tarihi Hazinesi: Binbaşak (Goguba) Yerleşimi
Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı olan Binbaşak, günümüzde sessiz bir köy olsa da derin tarihi geçmişiyle bölgenin en dikkat çekici tarihi yerleşimlerinden biridir. Deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte konumlanan bu tarihi köyün eski adı Goguba'dır. Gürcüce bir yer adı olan Goguba'nın (გოგუბა), "Gogi'nin köyü" anlamına gelen Gogisubani (გოგისუბანი) kelimesinden türediği tahmin edilmektedir. Diğer bir görüşe göre ise Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili, köyde yer alan Aziz Giorgi Kilisesi nedeniyle bu ismin "Aziz Giorgi günü" anlamına gelen Giorgoba (გიორგობა) kelimesinden türemiş olabileceğini belirtmiştir. Köyün adı Osmanlı tahrir defterlerinde ise Goguba veya Guguba (كوكوبە) şeklinde kaydedilmiştir.
Orta Çağ Dönemi ve Gürcü Krallığı Mirası
Goguba köyünün yer aldığı Eruşeti bölgesi, Gürcü Hristiyanlığının erken dönemdeki en önemli merkezlerinden biri olarak kabul edilir. Köy sınırları içerisinde yer alan tarihi Goguba Kilisesi, 10. yüzyılda Gürcü Krallığı döneminde inşa edilmiştir. Ancak bu görkemli Orta Çağ mirası günümüze ulaşamamıştır; 10. yüzyıldan kalma bu tarihi kilise insan eliyle yıkılmış ve taşları ne yazık ki köydeki okul binasının inşaatında kullanılmıştır. Binbaşak köyü ile Börk köyü arasında yer alan Mağlisa Tepesi üzerinde ise tarihi Mağlisa Kulesi ve eski yapı kalıntıları bulunmakta olup, bu kalıntılar bölgenin eski savunma ve yerleşim yapısını gözler önüne sermektedir.
Osmanlı İdaresi ve Sosyal Yaşam
Osmanlı İmparatorluğu, bu tarihi bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden devralmıştır. 1595 tarihli ünlü Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan tahrir defterine göre köy, Gürcistan Vilayeti'ne bağlı Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde yer alıyordu. O dönem tamamı Hristiyan olan 40 haneli köy nüfusunun çoğunluğunu Gürcüler ile Ermeniler oluşturmaktaydı. Tarihi kayıtlara göre köy halkı o yıllarda buğday, arpa ve yonca tarımı yapmakta, arıcılık faaliyetleri yürütmekte ve koyun ile domuz beslemekteydi. Bu veriler, yerleşimin yüzyıllar öncesindeki zengin tarımsal ve kültürel çeşitliliğini kanıtlar niteliktedir.
Rus Yönetiminden Modern Türkiye'ye Ulaşan Süreç
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılındaki nüfus tespitinde Rus idaresi tarafından Gyugyuba (Гюгюба) olarak kaydedilmiştir. Bu dönemde Nakalakevi nahiyesinin idari merkezi olan köyde 212 kişi yaşamakta ve nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmekteydi. Birinci Dünya Savaşı sonrasında bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan yerleşim, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile nihai olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına katılmıştır. 1928'de Kars vilayetinin Hanak nahiyesine bağlı olan köyün ismi 1940 nüfus sayımında Gügübe olarak geçmiş, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1959 yılında kabul edilen 7267 sayılı kanunla Binbaşak adını almıştır.