Baketi Kalesi, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Dikmenli (eski adıyla Baketi) köyü sınırlarında yer alan tarihi bir savunma yapısıdır. Köyün merkezinin 3 kilometre güneybatısında, Çoruh Nehri'nin sağ kıyısında konumlanan kale, ulaşımı son derece zor bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Çoruh Nehri'nin iyice daraldığı bu noktada bir burun gibi nehre uzanan devasa kaya kütlesinin üç yanını nehir suları çevrelemektedir. Kale, yalnızca tek bir yönden yüksekçe bir tepe vasıtasıyla karaya bağlanmaktadır. Günümüzde kalenin bulunduğu bu stratejik bölge baraj gölüne dönüşmüştür.
Kalenin Tarihi Kökeni ve Klarceti Dönemi
Kalenin yer aldığı Dikmenli köyünün eski adı olan Baketi (Gürcüce: ბაკეთი), Gürcüce "baki" (ბაკი) kelimesinden türetilmiştir ve "ağıl yeri" anlamına gelmektedir. Yerleşimin eski adı tarihi kaynaklarda Bakta, Osmanlıca listelerde ise Paket (پاكت) olarak da geçmektedir. Bölge, tarihsel Gürcistan'ın önemli coğrafyalarından biri olan Klarceti sınırları içerisinde yer almaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu, bu stratejik kaleyi ve çevresindeki köyleri 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Günümüze ulaşan kale kalıntılarının da bu dönemden kaldığı bilinmektedir.
Tarihi Tuharisi Kalesi Varsayımı
Baketi Kalesi'nin, Klarceti bölgesinin 5. yüzyılda yönetim merkezinin Ardanuç'a taşınmasından önceki ana merkezi olan tarihi Tuharisi Kalesi olduğu yönünde güçlü öngörüler bulunmaktadır. Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi sonuçlarına göre, nehir kıyısındaki bu sarp kayalıkta konumlanan yapının tarihi Tuharisi Kalesi olma ihtimali oldukça yüksektir. Kale, Çoruh Nehri havzasını kontrol eden kritik coğrafi konumuyla geçmiş dönemlerde bölgenin en önemli savunma üslerinden biri olmuştur.
Köyün Yakın Tarihi ve İsim Değişikliği
Baketi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından sınırların yeniden belirlenmesi sürecinde Osmanlı tarafında kalmıştır. Cumhuriyet döneminde Sirya nahiyesine bağlı olan köy, 1944 yılında ayrılarak "Baket" ismiyle müstakil bir köy statüsü kazanmıştır. Türkçe olmayan yabancı kökenli isimlerin değiştirilmesini öngören 1959 tarihli kanunla köyün adı Dikmenli olarak değiştirilmiştir. Artvin il merkezine 56 kilometre uzaklıkta yer alan köy ve nehir kıyısındaki görkemli kalesi, Artvin'in saklı kalmış zengin tarihi miraslarından biridir.