Orta Çağ'dan Günümüze Ulaşan Bahçelikışla Kalesi
Bahçelikışla Kalesi, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum'un Oltu ilçesine bağlı Bahçelikışla köyünde yer alan bir Orta Çağ kalesidir. Köyün günümüzdeki adıyla anılan bu tarihi yapı, köyün 500 metre doğusunda, ulaşılması zor bir kayanın üzerinde konumlanmaktadır.
Bahçelikışla Kalesi'nin Tarihçesi
Kalenin yer aldığı Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eski Osmanlı kayıtlarında Bahçelikışla adıyla bir köy geçmemekle birlikte, günümüzde bu köyün sınırları içerisinde kalan Ureki (Örük) ve Kubadi (Kubat) eski kayıtlarda yer almıştır. İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen Bahçelikışla Kalesi'nin içerisinde bir kilisenin bulunması, yapının Osmanlı döneminden önce Gürcüler tarafından inşa edildiğini göstermektedir. Kaleden günümüze surlar ve kilise kalıntıları ulaşmıştır.
Kalenin Konumu ve Mimari Detayları
Bahçelikışla Kalesi, kayalık arazinin sınırları boyunca dolanan surlara sahiptir. Bu surlar günümüze kalan haliyle 7 metre yüksekliğe kadar ulaşmaktadır. Gürcü tarihçi Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılında aktardığı bilgilere göre, kale kayaların yarıklarından çıktığı için "Geçüd Su" olarak anılan ve yaklaşık 4 metre genişliğinde olan derenin bir kıyısında inşa edilmiştir. Ekvtime Takaişvili, derenin bir tarafında kalenin, diğer tarafında ise bir kulenin bulunduğunu belirtmiştir.
Kilise ve Mezarlık Kalıntıları
Kalenin kuzeydoğu kısmında yıkık halde tek nefli bir kilise yer almaktadır. Kabaca yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiş olan kilisenin duvar yüzeyleri görece iyi işlenmiş kırmızımsı taşlarla kaplanmıştır. Günümüze yuvarlak forma sahip apsisi ve bazı kısımları ulaşabilen kilisenin, ayrıca bir de mezarlık bölümü bulunmaktadır.