Avçala Kalesi (Parnaki Kalesi veya Pernek Kız Kalesi), Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı, eski adı Avçala olan Dağdibi köyünde yer alan Orta Çağ'dan kalma tarihi bir savunma yapısıdır. Tarihsel Tao bölgesinde bulunan kale, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Kale içerisinde yer alan kilise kalıntısı, yapının Osmanlı dönemi öncesinde inşa edildiğini kanıtlamaktadır. Tarihi kale, 2018 yılında koruma altına alınmıştır.
Stratejik Konumu ve Savunma Amacı
Lihsor Deresi'nin Oltu Çayı'na katıldığı noktada, Oltu Çayı'nın sağ kıyısında konumlanan Avçala Kalesi ile hemen yakınında, Oltu Çayı'nın sol kıyısında yer alan Parnaki Kalesi'nin, Orta Çağ döneminde önemli ulaşım yolunda yer alan vadiyi savunma amaçlı inşa edildiği tahmin edilmektedir.
Mimari Yapısı ve Kalıntılar
Dağdibi köyünün 1,5 kilometre kuzeyinde, dik bir kayalık üzerine inşa edilen kalenin yapımında kaba yonu taşlar ve kireç harcı kullanılmıştır. Kale surlarının yüksekliği günümüzde 8 metreyi bulmaktadır. Birkaç teras üzerine yayılan yerleşimin üst bölümünde gözetleme kulesi, alt bölümünde ise konutlar, hamam ve tek nefli bir kilisenin kalıntıları yer almaktadır.
Tarihsel Araştırmalar ve Efsaneler
Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılındaki araştırma gezisi notlarında, o dönemde oldukça sağlam durumda olan kalede evlerin, kiliselerin ve hamamların bulunduğu belirtilmektedir. Yöre halkı arasında aktarılan bilgilere göre ise kaleden doğrudan Oltu Çayı'na inen gizli bir tünel bulunmaktadır.