Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan Atlı, tarihi ve coğrafi özellikleriyle Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan son derece köklü bir yerleşim yeridir. Atlı mahallesinin eski adı Gürcüce "iki" anlamına gelen Ori'dir. Bu ismin köyde bulunan iki kiliseyle bağlantılı olabileceği tahmin edilmektedir. Tarihsel olarak Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alan Ori köyü, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Günümüze ulaşan Beğelti ve Şirişeti gibi mevki adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğuna işaret etmektedir.
Atlı Köyünün Tarihsel Gelişimi ve Nüfus Hareketleri
Köyün tarihi kayıtlarına bakıldığında, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlı "Ori Kilisa" adıyla kaydedildiği görülmektedir. Aynı yılın tahrir defterine göre ise Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlı olan Ori'nin nüfusu 116 haneden oluşmaktaydı. 1835 yılında gerçekleştirilen ve yalnızca erkek nüfusun saptandığı sayımda köyde 91 hanede 278 erkek kaydedilmiş olup, toplam nüfusun yaklaşık 556 kişi olduğu tahmin edilmektedir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan yerleşimde, 1886 yılındaki Rus nüfus sayımında 98 hanede 475 kişinin yaşadığı ve nüfusunun "Türk" olarak kaydedildiği belirtilmiştir. Rus idaresi sırasında köye yeni nüfus yerleştirilmesiyle nüfus 1896'da 760'a, 1906'da ise 820 kişiye yükselmiştir.
Kültürel Miras ve Tarihi Kalıntılar
Atlı Köyü Kiliseleri, Kale ve Sığınak Mağarası
Atlı mahallesinde geçmişten günümüze ulaşan en dikkat çekici tarihi kalıntılar iki adet eski kilisedir. Bu köy kiliselerinden ilki, köy merkezinin 1 kilometre kuzeydoğusundaki Şirişeti mevkisinde yer almakta olup günümüze sadece yıkıntıları ulaşabilmiştir. Tamamen yıkılmış olan ikinci köy kilisesi ise köy merkezinin 1,5 kilometre kuzeydoğusunda, Gürcüce Beğelti adıyla bilinen bölgede yer almaktaydı. Kiliselerin yanı sıra köy sınırları içerisinde tarihi bir kale kalıntısı ile geçmişte sığınak olarak kullanıldığı tahmin edilen doğal bir mağara da yer almaktadır.
Coğrafi Konum, Ulaşım ve İdari Yapı
Deniz seviyesinden 1532 metre rakımda bulunan Atlı, coğrafi konumu itibarıyla Olur ilçesinin kuzeybatısında yer almaktadır. Mahalle; Erzurum il merkezine 195 kilometre, Olur ilçe merkezine ise 21 kilometre uzaklıktadır. Ulaşım sağlamak isteyen ziyaretçiler için köy, 25.06 numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden geçen 14,9 kilometrelik bir köy yoluyla bağlanmaktadır. Tarihi süreçte 1928'de Erzurum'un Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlı olan köy, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Atlı adını almış, 2012 yılında ise 6360 sayılı yasa ile mahalle statüsüne kavuşmuştur.