Arsin'in Tarihsel Kökeni ve Osmanlı Dönemi Kayıtları
Trabzon'un köklü geçmişe sahip ilçelerinden biri olan Arsin, tarihi belgelerde önemli bir yere sahiptir. Osmanlı kayıtlarında "Arsen" adıyla anılan köy, günümüzdeki Elmaalan mahallesinde yer almaktadır. Modern Cumhuriyet ve Yenimahalle mahallelerinin temelini ise tarihi Kocaba köyü oluşturmaktadır. Tarihi kayıtlarda “Nefs-i Yomra nam-ı diğer Arsen” olarak anılan bu yerleşim; Arsen, Kocaba, Sotoko ve bugün tam olarak tanımlanamayan Mazela, Cacanoy, Mahuranda, Alano gibi yerleşim gruplarını kapsamaktaydı. Bölgenin demografik yapısı incelendiğinde, 1486 yılı tahririnde yerleşimde 270 Hristiyan hane ile 1 Müslüman hanenin bulunduğu görülmektedir. Yıllar içinde nüfus hareketliliği devam etmiş; 1515, 1554 ve 1583 tahrir kayıtlarında Hristiyan ve Müslüman hane sayılarındaki değişimler detaylıca belgelenmiştir.
İdari Yapılanma ve İlçe Olma Süreci
Arsen yerleşim bölgesi, Sürmene nahiyesi pazar yerine olan yakınlığı ve kervan yolu üzerinde bulunması sayesinde uzun yıllar boyunca Yomra nahiyesinin merkezliğini yapmıştır. Ancak 19. yüzyıldan itibaren nahiye merkezi, iskelesi ve kurulan Çarşamba pazarı gibi avantajları sebebiyle Durana (günümüz Yomra merkezi) yerleşimine taşınmıştır. Cumhuriyet dönemi idari düzenlemelerinde de adı sıkça geçen yerleşim, 1946 yılına kadar Trabzon merkez ilçesinin Yomra nahiyesine bağlı kalmıştır. 1946 yılında Arsen-i zir köyü nahiye merkezi olacak şekilde Arsin nahiyesi ve belediye teşkilatı kurulmuş, nihayetinde 19 Haziran 1957 tarihinde ilçe statüsüne kavuşarak 4 Nisan 1959'da fiilen teşkilatlandırılmıştır.
Coğrafi Yapısı, Akarsuları ve İklim Özellikleri
Trabzon il merkezinin 20 kilometre doğusunda, Trabzon-Rize sahil şeridinde yer alan Arsin, Karadeniz ile 7 kilometrelik bir kıyı şeridine sahiptir. Sahil kesiminde hafif meyilli olan arazi yapısı, iç kesimlere doğru gidildikçe dikleşerek bazı köylerde %70 eğime kadar ulaşmaktadır. İlçenin topraklarını sulayan beş önemli akarsu bulunmaktadır; bunlar Yanbolu, Falkoz, Arsin, Kendirlik ve Sifla (Süfla) dereleridir. Bölgede yazların serin, kışların ise ılık geçtiği ılıman bir Karadeniz iklimi hakimdir. Yıllık ortalama 1000 - 1100 mm yağış alan ilçede, özellikle yüksek kesimler ve vadiler yaz ile sonbahar başlangıcı haricinde yoğun sis altındadır.
Ekonomik Hayat, Tarım ve Eğitim Altyapısı
İlçenin yüzölçümü 157 kilometrekare olup, bu alanın büyük bir bölümünü tarım ve orman arazileri oluşturmaktadır. 9.530 hektarlık tarımsal alanın en büyük payı, bölgenin temel geçim kaynağı olan fındık tarımına ayrılmıştır; ilçede 83.590 dekar fındık alanı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra çay, kivi, sebze ve tarla bitkileri üretimi de mevcuttur. Arsin'in eğitim altyapısına bakıldığında ise İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı olarak 1 Genel Lise, 1 Anadolu Lisesi, 1 İmam-Hatip Lisesi ve ilköğretim okulları dahil olmak üzere toplam 33 okul ile eğitim-öğretim faaliyetleri yürütülmektedir.