Ardahan il merkezinde, Ardahan Kalesi'nin güneybatı yönünde ve Alabalık Deresi'nin yakınında konumlanan Derviş Bey Camii, bölgenin tarihi dokusunu yansıtan önemli yapılardan biridir. Caminin üzerinde bulunan kitabeden edinilen bilgiye göre, yapı 1868 yılında Derviş Bey tarafından inşa ettirilmiştir. Düzgün kesme taş malzeme kullanılarak inşa edilen cami, kare planlı yapısı ve ahşap tavanı ile dikkat çekmektedir. Caminin ön kısmına, yapımından sonraki geç devirlerde iki katlı bir son cemaat yeri eklenmiştir.
İç Mekan Yapısı ve Kadınlar Mahfili
Derviş Bey Camii'nin iç mekan tasarımı sade ve işlevsel özellikler taşımaktadır. İbadet alanının kuzey bölümünde yer alan kadınlar mahfili, taşıyıcı sistemiyle dikkat çeker. Bu mahfil, ikisi serbest durumda bulunan, diğer ikisi ise duvara bitişik olarak tasarlanmış toplam dört adet sütun tarafından desteklenmektedir. Caminin iç kısmı, dış cepheye yerleştirilmiş olan toplam sekiz adet pencere ile aydınlatılmaktadır.
Mihrab ve Süslemeli Minber Özellikleri
Caminin mihrabı mimari açıdan kendine has belirgin bir sanatsal özellik taşımamaktadır. Ancak ibadet alanında yer alan ahşap minber, süsleme detaylarıyla öne çıkmaktadır. Camideki ahşap minber, yapıldığı dönemin sanatsal akımlarını yansıtacak şekilde 19. yüzyıl batı etkili bezemeler ile detaylandırılarak süslenmiştir.