Tarihçesi ve İnşa Süreci
Anadolu Hisarı, diğer adıyla Güzelce Hisarı, İstanbul'un Beykoz ilçesinin Anadoluhisarı semtinde, Göksu Deresi'nin İstanbul Boğazı'na döküldüğü yerde konumlanan tarihi bir Osmanlı kalesidir. Kale, 7.000 metrekarelik bir alan üzerine, Boğaz'ın en dar noktası olan 660 metre mesafedeki bölgesine 1395 yılında (yapı tarihçesindeki inşa kaydına göre 1394 yılında), Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmiştir. Cenevizlilerin Bizans ile birlik olup Karadeniz'de (Kefe, Sinop ve Amasra'da) koloniler kurması sebebiyle boğaz geçişi hem Cenevizliler hem de Osmanlılar için hayati bir önem taşımaktaydı. Bu kapsamda, İstanbul'un Avrupa yakasında bulunan Rumeli Hisarı ise 1451-1452 yılları arasında II. Mehmed tarafından, yabancı ülkelerin gemi geçişlerini denetim altında tutmak amacıyla inşa ettirilmiştir. Fatih Sultan Mehmed, Rumeli Hisarı'nı yaptırırken Anadolu Hisarı'na da dış surlar ekleterek yapıyı güçlendirmiştir.
Mimari Yapısı ve Bölümleri
Anadolu Hisarı; iç kale, dış kale ile bu kalelerin surlarından oluşmaktadır. Dikdörtgen biçimindeki iç kale, dört katlı bir kuledir. İlk yapıldığında bir giriş kapısı bulunmadığı için kuleye ancak iç kale surlarına uzanan bir asma köprü vasıtasıyla girilebilmekteydi. Kulenin üst katlarına ise içerideki ahşap merdivenlerle çıkılmaktaydı. İç kale surları, dış kalenin kuzeydoğu ve kuzeybatı köşelerini birleştirmekte olup 3 metre kalınlığındadır. İç surlarla birleşen dış kale surlarının üzerinde birçok kemer ve surları korumak amacıyla yapılmış 3 kule bulunur. Asıl kalenin surları doğu-batı yönünde 65 metre, kuzey-güney yönünde ise 80 metre boyunca uzanır. Kalınlığı 2.5 metre olan dış surlarda, topların yerleştirildiği menfezler yer almaktadır. Anadolu Hisarı'nın asıl kalesinde ve iç surlarında, araları harçla doldurulmuş blok taşlar kullanılmıştır.
Fetihten Sonraki Önemi ve Günümüzdeki Durumu
Anadolu Hisarı, İstanbul'un fethinden sonra askeri önemini yitirmiş ve çevresi zaman içerisinde bir yerleşim bölgesi durumuna gelmiştir. Bugün bazı bölümleri yıkık durumda olan Anadolu Hisarı'nın ortasından yol geçmektedir. Tarihi kale, boğazın kıyısında geçmişin izlerini günümüze taşıyan önemli bir kültür mirası olarak konumlanmaktadır.
Ulaşım Bilgileri
Anadolu Hisarı'na ulaşım, İETT'nin Ümraniye, Kadıköy ve Üsküdar'dan kalkan otobüs hatları ve Şehir Hatları deniz seferleri ile kolayca sağlanabilmektedir. Bölgeye kara yoluyla ulaşmak isteyenler 11H, 15KÇ-1, 15, 15F, 15P, 15ŞN ve 15T hat numaralı İETT otobüslerini kullanabilirler. Ayrıca Şehir Hatları'nın hisarın yakınında bulunan iskelesine yanaşan deniz motoru hatlarının seferleri ile de deniz yolu üzerinden ulaşım sağlamak mümkündür.