Tarihi ve İnşası
Amenapırgiç Manastırı (Ermenice: Ամենափրկիչ Vank veya Amenaprgič Vank), Türkçe bilinen adıyla Kaymaklı Manastırı ya da 'Aziz Kurtarıcı Manastırı', Trabzon'da yer alan 15. yüzyıl tarihli önemli bir Ermeni manastırıdır. Trabzon İmparatorluğu döneminde, 1424 yılında Hoca Sıtepanos Şemsedli (Şemseddin) tarafından inşa edilmiştir. Geçmişte Trabzon bölgesindeki Ermeniler için en önemli ibadethane olarak kullanılmıştır. Manastırın jamatun (kilise ön salonu) kısmında eskiden bir süt çeşmesi bulunmasından dolayı halk arasında "Kaymaklı Manastırı" olarak adlandırılmıştır.
Yakın Tarih ve Tahribat Süreci
Manastır, 1915 Ermeni Kırımı sırasında saldırıya uğramış ve bu dönemde Trabzon Ermenilerini sürgün etmek amacıyla bir toplama kampı olarak kullanılmıştır. Kırım sonrasında büyük bir yıkıma uğrayarak harabeye dönen manastır, devlet tarafından koruma altına alınmamış ve kendi kaderine terk edilmiştir. İlerleyen süreçte manastırın arazisine bir çiftlik yerleştirilmiş ve tarihi çan kulesinin kalıntıları üzerine betonarme bir ev inşa edilmiştir.
Günümüzdeki Durumu ve Kalıntılar
Günümüzde bu tarihi manastır kompleksinden geriye yalnızca kilise harabeleri, küçük bir şapel ve kırımdan sonra duvarların içine yerleştirilmiş olan "haçkar" adı verilen Ermeni mezar taşları kalmıştır. Manastırın iç süslemelerini oluşturan ve 17. yüzyılda boyanmış olan değerli tarihi freskoların büyük bir kısmı ise bakımsızlık nedeniyle çürümüştür. Manastırın arazisi günümüzde de çiftlik yeri olarak kullanılmaya devam etmektedir.