Cumhuriyet döneminin önemli Türk din adamı ve yazarlarından biri olan Zeki Soyak, 1938 yılında Kayseri'de başladığı ömür yolculuğunu yine aynı şehirde 2005 yılında tamamlamıştır. Hayatı boyunca Anadolu'nun pek çok köşesinde eğitim neferi olarak çalışan Soyak, imam hatip liselerindeki idarecilik görevlerinin yanı sıra kurduğu sivil toplum kuruluşlarıyla da toplumsal bir iz bırakmıştır. Özellikle Nevşehir ve Kayseri'de hayata geçirdiği eğitim, yayıncılık ve vakıf faaliyetleriyle bilinen mütefekkir, arkasında geniş bir fikir mirası bırakarak aramızdan ayrılmıştır.
Eğitim Hayatı ve İlk Görev Yılları
Kayseri'nin Süksün kasabasında dünyaya gözlerini açan Zeki Soyak, temel eğitimine de doğduğu bu topraklarda adım atmıştır. İlkokuldan sonra eğitim serüvenine Kayseri İmam Hatip Lisesi'nde devam eden Soyak, yükseköğrenim için İstanbul'un yolunu tutmuştur. Yükseköğrenimini İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü bünyesinde başarıyla sürdürmüştür. Burada kıymetli hocalardan ilim tahsil etti. 1967 yılında yüksek lisans derecesini başarıyla tamamladıktan hemen sonra Kayseri İmam Hatip Lisesi'nde öğretmen ve idareci olarak göreve başlamıştır. Dört sene süren idari görevinin yanında, aynı zamanda Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü bünyesinde İslâm Tarihi dersleri de vermiştir.
Baskılarla Geçen Yıllar ve İstifa Süreci
Eğitimcilikteki tecrübesini farklı şehirlere taşımak isteyen Soyak, 1974 yılından itibaren yeni bir döneme giriş yapmıştır. Şanlıurfa ve Nevşehir imam hatip liselerinde dörder yıl boyunca okul müdürü olarak özveriyle hizmet vermiştir. Fakat bu süreç onun için hiç de kolay geçmemiştir. Görev yaptığı esnada karşılaştığı haksız uygulamalar, maruz kaldığı ani baskılar ve ardı arkası kesilmeyen sürgünler, onu derinden yıpratmıştır. Çok sevdiği öğretmenlik mesleğine ve öğrencilerine veda etmek zorunda kalan idealist eğitimci, 1978 yılında resmi görevinden istifa etmiştir.
Toplumsal Mücadele ve Kültürel Mirası
Resmi görevinden ayrılsa da topluma hizmet etme sevdasından vazgeçmeyen Zeki Soyak, sivil örgütlenme çalışmalarına hız kazandırmıştır. Hedefi her daim halka ulaşmaktı. Bu doğrultuda 1975 yılında Nevşehir'de kendisi gibi düşünen 13 idealist meslektaşıyla birlikte Mefkûreci Öğretmenler Derneği'ni hayata geçirmiştir. Kurulan bu dernek, kısa süre içerisinde Anadolu'nun dört bir yanına yayılarak yüzlerce şubeye ulaşmıştır. Derneğin genel başkanlığını üstlenen Soyak, 1980 askeri darbesiyle dernek kapatılana dek bu önemli vazifeyi kararlılıkla sürdürmüştür.
Yıllar sonra Nevşehir'de yeni kültür ve eğitim kurumlarının doğuşuna rehberlik etmiştir. Fikir dünyasını insanlara ulaştırmak amacıyla 1992 yılında İlkadım Dergisi'nin yayımlanmasına öncülük etmiştir. Yayıncılık faaliyetlerinin yanı sıra, ayrıca medya alanındaki boşluğu görerek 1993 senesinde Art FM radyosunun temellerini atmıştır. Gençlerin yetişmesine katkı sunmak için ise 1995 yılında Enderûn Eğitim Vakfı'nı kurmuştur. Yaşamı boyunca kurduğu bu kuruluşlar, günümüzde de onun eğitim vizyonunu yaşatmaya devam etmektedir.
Zeki Soyak'ın Kurucusu Olduğu Kurumlar
Nevşehir'de sivil toplum ve yayıncılık alanında önemli adımlar atan yazarın kurulmasına liderlik ettiği başlıca oluşumlar şunlardır:
- Mefkûreci Öğretmenler Derneği (1975)
- İlkadım Dergisi (1992)
- Art FM (Şimdiki adıyla Enderûn FM - 1993)
- Enderûn Eğitim Vakfı (1995)