Cumhuriyetin ilk kuşağından olan Zeki Kumrulu, 1902 yılında Ordu'nun Fatsa ilçesinde doğmuş, hukukçu kimliğiyle adliye koridorlarından başlayıp parlamentoya ve Cumhuriyet Senatosu'na kadar uzanan son derece saygın ve uzun soluklu bir kariyer inşa etmiştir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan başarılı hukukçu, adalet mekanizmasının çeşitli kademelerinde çalışmıştır. Ardından yasama organında da sorumluluk üstlenen Kumrulu, 23 Şubat 1982 tarihinde yaşamını yitirmiştir.
Adliyeden Yargıtay'a Uzanan Hukuk Kariyeri
Kendisi, adliye bünyesinde göreve başlamıştır. İlk olarak Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Zabıt Kâtipliği görevini üstlenen Kumrulu, burada pratik deneyimler kazanmıştır. Daha sonra Hekimhan Cumhuriyet Savcılığı'na atanmıştır. Buradaki görevinin ardından tekrar başkente dönen başarılı isim, Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı ve Başyardımcılığı vazifelerini yürütmüştür. Savcılık tecrübesinden sonra ise Ankara Hâkimliği makamına getirilerek adalet dağıtmaya devam etmiştir. Dönemin özel yetkili mahkemelerinden biri olan Millî Korunma Mahkemesi Hâkimliği unvanını da ayrıca başarıyla üstlenmiştir. Yargıtay Raportörlüğü görevinde de bulunmuştur. Kamu bürokrasisindeki bu yoğun çalışmalardan sonra devlet hizmetinden ayrılarak serbest avukatlık yapmıştır.
Parlamentodaki Temsil Yılları ve Senato Üyeliği
Adli sistemde edindiği tecrübeleri siyaset sahnesine taşımaya karar veren Fatsalı politikacı, milletine meclis çatısı altında hizmet etmeye başlamıştır. Bu doğrultuda TBMM XI. Dönem Ordu Milletvekili seçilerek yasama faaliyetlerine doğrudan katılmıştır. Ülkenin son derece kritik bir geçiş sürecinden geçtiği 1961 yılında, 6 Ocak ile 15 Ekim tarihleri arasında Kurucu Meclis bünyesinde Cumhuriyet Halk Partisi Temsilcisi sıfatıyla görev yaparak yeni anayasanın hazırlık çalışmalarında aktif rol almıştır. Bu kritik görevin tamamlanmasının ardından siyasi kariyerine Cumhuriyet Senatosu Ordu Üyesi olarak devam etmiştir. Senatodaki bu görevi 15 Ekim 1961 tarihinden 2 Haziran 1968 yılına kadar kesintisiz sürmüştür. Kumrulu, senatodaki çalışmaları esnasında aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu Kitaplık Komisyonu Başkanlığı görevini de yürüterek kültürel alanda katkı sunmuştur.
Özel Hayatı ve Mirası
Zeki Kumrulu, iki çocuk babasıydı. Evlilik birliğinden dünyaya gelen bu çocuklarıyla birlikte dengeli bir aile hayatı sürdürmüştür. Türk hukuk ve siyaset tarihinin bu önemli figürü, arkasında saygıyla anılan bir isim bırakmıştır. Zeki Kumrulu'nun kariyer yolculuğunda üstlendiği başlıca görevler şunlardır:
- Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Zabıt Kâtipliği
- Hekimhan Cumhuriyet Savcılığı
- Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı ve Başyardımcılığı
- Ankara Hâkimliği ve Millî Korunma Mahkemesi Hâkimliği
- Yargıtay Raportörlüğü ve Serbest Avukatlık
- TBMM XI. Dönem Ordu Milletvekilliği
- Kurucu Meclis Cumhuriyet Halk Partisi Temsilciliği
- Cumhuriyet Senatosu Ordu Üyeliği ve Kitaplık Komisyonu Başkanlığı