Yusuf Kurçenli, 1947 yılında Rize'nin Çayeli ilçesinde dünyaya geldi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'nü tamamlayan Kurçenli, Türk sinemasının ve televizyon dünyasının köklü isimlerinden biri olarak hem yönetmen hem senarist hem de yapımcı kimliğiyle tanındı. Kırkı aşkın yapımda imzası bulunan sanatçı, 22 Şubat 2012'de İstanbul'da hayatını kaybetti; geride güçlü bir filmografi bıraktı.
TRT Yılları ve Sinemaya Geçiş
Kurçenli, 1973-1980 yılları arasında TRT'de yapımcı ve yönetmen olarak çalıştı. Bu dönemde Özgürlüğün Bedeli (1977) ve Savunma (1979) gibi TV filmlerini hayata geçirdi. Devlet yayıncısındaki deneyimi ona hem teknik altyapı hem de toplumsal konulara yaklaşım konusunda sağlam bir zemin sağladı.
Sinemaya adım attığı ilk uzun metrajlı çalışmalarından biri olan Gramofon Avrat (1987), Sabahattin Ali'nin aynı adlı hikâyesinden yola çıkılarak Ayşe Şasa tarafından senaryoya uyarlandı. Filmde Türkan Şoray, Hakan Balamir ve Menderes Samancılar başrolleri paylaştı. Bu yapım, Kurçenli'nin edebiyat-sinema ilişkisine duyduğu ilginin somut bir yansımasıydı.
Çözülmeler ve Ödüller
Yönetmenliğin yanı sıra senaryo ve yapımcılık görevlerini de üstlendiği Çözülmeler (1994), kariyerinin dönüm noktası oldu. 12 Mart ve 12 Eylül askeri darbelerini yaşayan insanların psikolojik hesaplaşmasını konu alan film, Tarık Akan, Nurseli İdiz ve Savaş Dinçel'in performanslarıyla beyazperdede güçlü bir iz bıraktı.
Çözülmeler'in ardından gelen ödüller şöyle sıralandı:
- 13. İstanbul Uluslararası Film Festivali — En İyi Yönetmen (1994)
- 16. Siyad Türk Sineması Ödülleri — En İyi Film (1994)
- 7. Ankara Film Festivali — En İyi Özgün Senaryo ve En İyi Yönetmen (1995)
Bu ödüllerin öncesinde ise Karartma Geceleri (1990) filmiyle uluslararası arenada da dikkat çekmişti: Yapım, 9. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde En İyi Türk Filmi seçilmesinin yanı sıra 40. San Sebastian Film Şenliği'nde Jüri Özel Ödülü'ne layık görüldü.
Geniş Filmografi ve Son Yıllar
Uzun yıllar boyunca sinema ve televizyonu paralel yürüten Kurçenli, Baba Evi (1997), Çemberler (2000), Bebeğim (2006) ve Gurbet Kuşları (2008) gibi TV dizilerinde yönetmen koltuğuna oturdu. Son sinema filmi olan Yüreğine Sor'u 2009'da yönetti; Tuba Büyüküstün, Kenan Ece ve Şevval Sam bu yapımın başlıca oyuncuları arasındaydı.
Özel yaşamında İnci Binışık'la olan evliliğinin ardından Nesteren Davutoğlu ile hayatını birleştiren Kurçenli'nin İlkin Güleri ve Dilan Davutoğlu adında iki kızı bulunmaktadır. 1,5 yıl süren kanser tedavisinin ardından 22 Şubat 2012'de İstanbul Medical Park Göztepe Hastanesi'nde 65 yaşında vefat etti.