Victorien Sardou Kimdir?

Fransız tiyatro edebiyatının en üretken kalemlerinden biri olan oyun yazarı Victorien Sardou, 19. yüzyıl sahne sanatlarına yön veren eserleriyle tiyatro dünyasında silinmez bir iz bırakmıştır. Fransa'nın başkenti Paris'te doğan ünlü yazar, gençlik yıllarındaki ağır maddi zorluklara rağmen azimle çalışarak dönemin en popüler dramatik isimlerinden biri haline gelmiştir. Kendine has kurgu yeteneği ve sahne tekniklerini ustalıkla kullanması sayesinde hem Fransa'da hem de uluslararası alanda büyük ün kazanmıştır. Fransız tiyatro tarihine adını altın harflerle yazdırdı.

Tıptan Sahne Işıklarına Uzanan Zorlu Yolculuk

Victorien Léandre Sardou, Paris'in tarihi Beautreillis caddesindeki eski bir evde doğduktan sonra ailesiyle birlikte Cannes yakınlarında zeytinlikleri olan Le Cannet köyüne taşındı. Babası Antoine Léandre Sardou, ailesinin geçimini sağlamak amacıyla Paris'te muhasebecilik, öğretmenlik ve okul müdürlüğü gibi çeşitli işler yapmış, aynı zamanda dil bilgisi kitapları ve sözlükler hazırlamış bir entelektüeldi. Babasının öğretmenlik yapması yönündeki ısrarlarına karşın genç Victorien, Paris'te tüp eğitimi almayı tercih ederek Necker Hastanesi bünyesinde on sekiz ay boyunca çalıştı.

Ancak yaşanan büyük maddi sıkıntılar, onun tıp öğrenimini yarıda bırakarak geçimini sağlamak için farklı alanlara yönelmesine neden oldu. Yabancı öğrencilere Fransızca, Latince, tarih ve matematik dersleri veren Sardou, ansiklopediler için düşük ücretli makaleler kaleme aldı. Sanat dünyasına ilk adımını L'Europe Artiste dergisinde ünlü ressam Jean Baptiste Camille Corot hakkında yazdığı bir makaleyle atsa da, usta bir ismi yersiz övdüğü gerekçesiyle aldığı sert eleştiriler sonucu dergiden ayrılmak zorunda kaldı. Tiyatroya yönelen yazarın 1854 yapımı 'La Taverne des Etudiants' adlı ilk oyunu büyük bir başarısızlıkla sonuçlanınca ciddi bir hayal kırıklığı yaşadı. İlk oyun denemeleri hüsranla sonuçlanmıştı. 1857 yılındaki tifo hastalığı ise işleri iyice çıkmaza soktu. Komşusu Mademoiselle de Brecourt'un bakımıyla iyileşen yazar, onun sayesinde tiyatro çevresiyle ve salon sahibi Virginie Dejazet ile tanşma fırsatı buldu.

Yükseliş Dönemi ve Büyük İş Birlikleri

Komşusu ve kurtarıcısı Mademoiselle de Brecourt ile 1858 yılında evlenen yazar, bu evlilikten sonra yazı hayatına taze bir solukla yeniden başladı. 1860 yılında sahnelenen 'Pattes de Mouche' (Kargacık Burgacık) adlı eseriyle nihayet aradığı şöhrete kavuştu ve ismi geniş kitlelerce duyuldu. Kariyerindeki ilk büyük başarılarını kendisine inanan Virginie Dejazet'e borçlu olan Sardou, kaleme aldığı yetmişe yakın eserin önemli bir kısmını bu oyuncu için yazdı. İlk eşinin 1867'deki vefatının ardından, 1870 devrimi sonrasında müze denetçisi Eudore Soulié'nin kızı Mlle. Soulié ile ikinci evliliğini gerçekleştirdi. Çiftin bu evlilikten iki çocuğu oldu. Aileye Pierre ve Geneviève katıldı.

Eugene Scribe ve Alexandre Dumas (oğul) etkisiyle yazan Sardou, dramatik teknikleri son derece ustaca kullanırdı. Bu başarıları ona Légion d'honneur nişanını kazandırırken, 1877 yılında prestijli Académie française üyeliğine seçilmesini sağladı. 1884 yılında tiyatro yöneticisi Felix Duguesnel ve dönemin efsanevi oyuncusu Sarah Bernhardt ile kurduğu üçlü ortaklık, Sardou'nun kariyerinde yeni bir altın çağ başlattı. Ortaklığın ilk meyvesi olan 'Theodora' oyunu, Paris'te 300 ve Londra'da 100 kez sahnelenerek kırılması güç bir rekor kırdı. Amerika kıtasını kapsayan dokuz aylık büyük turnenin ardından ekip, tiyatro tarihinin en büyük mali başarılarından birine imza attı.

Efsanevi La Tosca ve Sanatçının Mirası

Tarihin en yetenekli aktrislerinden biri kabul edilen ve 'Kutsal Sarah' olarak anılan Sarah Bernhardt için özel oyunlar tasarlayan Victorien Sardou, 1887 yılında başyapıtı sayılan beş perdelik 'La Tosca' dramını kaleme aldı. Eser, Paris prömiyerinde eleştirmenlerce soğuk karşılansa da seyirciden büyük ilgi gördü ve Bernhardt'ın dünya turneleriyle küresel bir fenomene dönüştü. Eserin taşıdığı güçlü dramatik altyapı, 1900 yılında İtalyan besteci Giacomo Puccini'nin dikkatini çekti. Böylece dünyaca ünlü Tosca operası doğdu.

Yaşamı boyunca üretkenliğini kaybetmeyen ve tiyatro literatürüne sayısız eser kazandıran usta yazar, 8 Kasım 1908 tarihinde doğduğu şehir olan Paris'te, 77 yaşında geçirdiği akciğer tıkanıklığı nedeniyle yaşama veda etti. Arkasında dünya tiyatrosunu derinden etkileyen devasa bir miras bırakan Sardou'nun kaleme aldığı tiyatro oyunlarından bazıları şunlardır:

• La Taverne des étudiants (1854)
• Les Pattes de mouche (Kargacık Burgacık / Bir Kağıt Parçası - 1860)
• Patrie! (Anayurt - 1869)
• La Tosca (1887)
• Madame Sans-Gêne (1893)
• La Sorcière (Büyücü - 1903)