Türk siyasetinin ve bürokrasisinin önemli şahsiyetlerinden biri olan Veli Necdet Sünkitay, Diyarbakır'da doğup başkentte milletvekilliğine kadar yükselen saygın bir devlet adamıdır. Kendisi, ülkesine farklı kademelerde hizmet vermiştir. 1887 yılında Diyarbakır topraklarında dünyaya gelen Sünkitay, uzun ömrü boyunca çok sayıda kritik kamu görevinde bulunmuştur. Darülfünun Jeoloji ve Coğrafya Bölümü'nde sürdürdüğü yükseköğrenimini üçüncü sınıfa kadar devam ettirdikten sonra memuriyete adım atmıştır. Sünkitay, 7 Mayıs 1969 tarihinde vefat etmiştir.
Bürokrasi Yılları ve Devlet Hizmetindeki Rolü
Sünkitay, kamu görevine ilk olarak Ceza Dairesi 1. Sınıf Zabıt Kâtibi olarak başlamıştır. Başarılı çalışmaları sayesinde kısa sürede Diyarbakır Vilayeti Mektubî Kalemi Mümeyyizliği makamına atanmıştır. Ardından Dahiliye Vekâleti bünyesinde Asair ve Muhacirîn Müdüriyet-i Umumiyesi Anadolu Kısmı Müdür Muavini olmuştur. Devlet kademelerinde edindiği tecrübeyle İktisat Vekâleti Evrak Kalemi Mümeyyizliği görevini de başarıyla yürütmüştür. Hariciye Vekâleti bünyesinde de görev alarak Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi'nde mütercimlik görevinde bulunmuştur. Bu kurumda ayrıca Matbuat, İstihbarat ve Vekâlet Ajansı Şube Müdürlüğü vazifesini de üstlenmiştir. Cumhuriyetin kurumsal yapısına büyük emek vermiştir.
İskân, Finans ve Parlamento Faaliyetleri
Ülkenin imar süreçlerinde etkin sorumluluklar üstlenen Sünkitay, İmar ve İskân Vekâleti bünyesinde Muhacirîn Müdürlüğü yapmıştır. İskân Umum Müdürlüğü çatısı altında ise hem İstilazedegan hem de Asair Şubesi Müdürü olarak çok kritik ve tarihi önemi haiz çeşitli hizmetler sunarak göçmen sorunlarının çözümünde etkin olmuştur. Siyaset öncesi son memuriyet durağında Ziraat Bankası bünyesine geçerek Memurin, Sicil ve Merkez Müdürlüğü görevini üstlenmiştir. Bürokrasi ve idarecilik alanında edindiği tüm birikimleri, daha sonra siyasi arenada halkın yararına kullanma şansı bulmuştur. TBMM 6. Dönem seçimlerinde Diyarbakır Milletvekili olarak Meclis'e girerek parlamento çalışmalarında aktif bir rol oynamıştır. Sünkitay, doğduğu şehrin parlamentodaki gür sesi olmuştur. Darülfünun'daki eğitimi yarıda kalsa da, devletin farklı bakanlıklarında aldığı idari sorumluluklar ve yürüttüğü şube müdürlükleri sayesinde Cumhuriyet bürokrasisinin inşasında aktif görev yapan nitelikli bir devlet adamı profili çizmiştir. Evli olan Veli Necdet Sünkitay, beş çocuk babası olarak hayatını sürdürmüştür.