1934 yılında Aydın'ın Nazilli ilçesinde doğan ve 22 Ocak 2022'de İstanbul'da vefat eden Uğur Alacakaptan, Türkiye'nin en seçkin ceza hukuku profesörlerinden ve siyasetçilerinden biridir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Alacakaptan, kürsülerde yetiştirdiği öğrencilerle ve Cumhuriyet Senatosu'ndaki çalışmalariyla ülkenin gelişimine doğrudan katkı sağladı. Duayen isim İngilizce ve İtalyanca bilmekteydi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin de kurucu dekanlığı görevini başarıyla yürüttü.
Akademik Kariyeri ve Hukuk Dünyasındaki İzleri
Hukuk eğitimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamlayan Uğur Alacakaptan, mezuniyetinin ardından akademik kariyer basamaklarını aynı kurumda tırmandı. Ceza hukuku kürsüsünde asistan olarak başladığı bu akademik yolda sırasıyla doçentlik ve profesörlük kadrolarına atanarak yetkinliğini kanıtladı. Fakültede sadece ders vermekle kalmadı. Ühstlendiği idari sorumluluklarla dekanlık makamına kadar yükselen profesör, daha sonra İstanbul Bilgi Üniversitesi bünyesinde kurucu dekan olarak görev yaptı. Eğitim faaliyetlerini yalnızca üniversite amfileriyle sınırlı tutmayarak Ankara Polis Enstitüsü Yüksek Kısmı ile Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde de dersler verdi. Yazdığı akademik kitaplar önemli kaynaklardır.
Siyaset Sahnesi ve Cumhuriyet Senatosu Yılları
Uğur Alacakaptan, üstün akademik başarılarının yanı sıra siyasi arenada da son derece kritik sorumluluklar üstlenmiştir.
Siyasi kariyerinin en belirgin dönemi, 12 Ekim 1975 ile 12 Eylül 1980 tarihleri arasında Ankara Senatörü olarak yürüttüğü Cumhuriyet Senatosu üyeliğidir. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) bünyesinde CHP Parti Meclisi üyeliği yapan Alacakaptan, ayrıca Genel Sekreter yardımcılığı pozisyonunda da etkin şekilde çalıştı. Uluslararası platformlarda da Türkiye'yi başarıyla temsil eden tecrübeli isim, Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubu Başkanlığı ile Avrupa Konseyi Parlamento Asamblesi Türk Grubu Üyeliği görevlerini de layıkıyla yürüttü. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Yönetim Kurulu Üyeliği de üstlenen tecrübeli siyasetçi, tüm bu yoğun sorumluluklarının arasında ve sonrasında serbest avukatlık yapmayı da sürdürdü.
Akademik ve siyasi hayatı boyunca üstlendiği başlıca görevler şunlardır:
- Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı
- İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kurucu Dekanlığı
- Cumhuriyet Senatosu Ankara Üyeliği
- Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubu Başkanlığı
- Avrupa Konseyi Parlamento Asamblesi Türk Grubu Üyeliği
Zorlu Dönemler, Saldırılar ve Cezaevi Yılları
Siyasi açıdan son derece çalkantılı dönemlere tanıklık eden Uğur Alacakaptan'ın hayatı, zorlu sınavlardan geçti. 12 Mart Muhtırası döneminde Mamak Askerî Cezaevi’nde hapis yatan akademisyenin asistanı Uğur Mumcu da o süreçte kendisiyle birlikte cezaevindeydi. Düşünceleri ve hukukçu kimliği nedeniyle açık hedef haline getirilen profesörün, 13 Mayıs 1975 tarihinde evine yönelik tehlikeli bir dinamitli saldırı gerçekleştirildi. Karşılaştığı bu korkunç şiddet eylemine rağmen hukukun üstünlüğü ilkelerinden asla ödün vermedi.
Geniş ve köklü bir aileye sahipti. Uğur Alacakaptan, Aydın Alacakaptan'ın ağabeyi, Ercüment Hakkı Alacakaptan'ın ise kardeşi olarak dünyaya gelmişti. Tiyatronun tanınan isimlerinden Ulvi Alacakaptan'ın öz amcası ve Ahmet Kınık'ın kuzeni olan profesör, evli ve iki çocuk babası olarak yaşamını sürdürdü. Ömrünü adalet arayışına, çağdaş hukuk eğitimine ve Türkiye’nin demokratik yönetimine adayan bu kıymetli cumhuriyet aydını, ardında devasa bir akademik külliyat ile saygın bir isim bırakarak 88 yaşında aramızdan ayrıldı.