Türkiye'de dansın kitleselleşmesinde ve kurumsallaşmasında öncü rol oynayan Tolga Han, 1947 senesinde Adana'nın Ceyhan ilçesinde dünyaya geldi. Üniversite eğitimi için adım attığı İstanbul'da dans sanatını geniş kitlelere sevdirmeyi amaçlayan usta sanatçı, akrobatik figürlerle harmanladığı kendine has tarzıyla bu hedefine ulaştı. Gerçek adı Mustafa Çinkitaş olan dans üstadı, sahne ismi olarak yıllarca kullandığı bu lakabı 2007 yılında Dans Sporları Federasyonu Başkanı seçildikten sonra mahkeme kararıyla resmi kimliğine taşıdı.
Eğitim Hayatı ve Dansla Atılan İlk Adımlar
Lise döneminde jimnastik takımı kaptanlığı üstlenen Tolga Han, spor disiplinini koreografilerine yansıtarak farklı bir ekol yarattı. 1970 yılında Ceyhan Lisesi'nden mezun olduğundan beri aklında yalnızca dans etmek vardı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü'nü kazanınca megakente doğru yola çıktı. Bu büyük şehirde hem öğrenim görmeyi hem de dans eğitmenliğiyle geçinmeyi aklına koymuştu. Şehre varışının henüz ilk ayı dolmadan Beyoğlu stüdyolarında eğitmenlik yapmaya başladı. Zorlu geçen eğitim sürecinin ardından psikoloji lisansını başarıyla tamamlamayı bildi. Öğrencilerine dansın sadece bir eğlence değil, aynı zamanda sosyal bir spor olduğunu aşıladı. Medyanın bu vizyonu fark etmesiyle birlikte basında adından sıkça söz ettirmeye başladı. Kendi okulunu ise 1971 yılında faaliyete geçirdi.
Yurt Dışı Deneyimleri ve Türkiye Şampiyonluğu
Gelişimini sürdüren dansçı, 1973'te İsveç'e giderek yarım yıl boyunca Stockholm'deki dans okullarını yakından inceledi. Ülkeye döndüğünde zorlu ekonomik koşullarla karşılaşsa da pes etmedi. Ses sanatçısı Füsun Önal'ın talebiyle üç kişilik bir dans grubu kurarak turnelere katıldı. 1974 ve 1975 yıllarında yanında yetişen yedi sekiz öğrencisiyle yollarını ayırmadı. Bir arkadaşının önerisi üzerine 1975'te Fransa'nın başkenti Paris'te de bir dans okulu açtı ve orada bir yıl geçirdi. Yurda dönüş yaptığı 1976 senesinde ise pop müzik yıldızı Seyyal Taner için özel bir dans topluluğu oluşturdu.
Tolga Han'ın kariyerindeki en büyük dönüm noktalarından biri 29 Kasım 1978 tarihindeki Hey Dergisi Disko Dans Yarşması oldu. Yaklaşık iki yüz rakibini geride bırakarak Türkiye Şampiyonluğu ünvanını elde etti. Bu zafer ona Londra'da düzenlenen ve 48 ülkenin yarştığı Dünya Disko Dans Yarşması'nda Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandırdı. Elde ettiği bu başarılar sayesinde kamuoyu tarafından "ilk milli dansçı" unvanıyla onurlandırıldı. Televizyon ekranlarına ilk kez duayen sunucu Halit Kıvanç'ın programında çıktı ve tango gösterisi sundu.
Uluslararası Arenada Başarılar ve Organizasyonlar
Usta koreograf, 1978 yılında İtalya'nın Floransa kentinde kurulan Uluslararası Dans Organizasyonu'nun (IDO) kurucuları arasında yer aldı. Ertesi yıl Haldun Dormen'in yönettiği "Merhaba Müzik" gösterisinde yer aldı. Bu müzikalde Nükhet Duru, Perran Kutman, Seyfi Dursunoğlu ve Füsun Önal gibi dev isimlerle birlikte sahneye çıktı. Gösteride "Tolga Han ve Dansçıları" adı altında yedi erkek ve üç kadın dansçıdan oluşan ekibiyle sahne aldı. Uğur Dündar'ın hazırladığı 1980 yılbaşı gecesi programında ise grubuyla sergilediği gösteri büyük yankı uyandırdı. Aynı yıl Sezen Aksu ile de ortak sahne performanslarına imza attı.
Sanatçı, 1981 yılında Aydan Şener'in birinci olduğu güzellik yarşmasında tüm finalistlere eşlik eden dans gösterileri sundu. 1982 yılında İzmir Fuarı'nda Belediye Başkanı Cahit Günay sponsorluğunda Türkiye'de ilk kez Dünya Akrobatik Rock Yarşması'nı organize etti. 1982 Dünya Dans Şov Yarşması'nda grubuyla dünya beşincisi olurken, bireysel kategoride dünya üçüncülüğüne uzandı. 1985 yılında İstanbul Belediye Başkanı Bedrettin Dalan'ın destekleriyle İstanbul'da 14 ülkeden 120 dansçının yer aldığı Dünya Dans Yarşması'nı hayata geçirdi. Aynı sene TRT ekranlarındaki "Do-re-mi" programında yer aldı.
Kurumsallaşma, Federasyon ve Özel Yaşam
1990 yılında "Kabare Mabare" adlı şovunu birçok şehirde sahneleyen Tolga Han, 1991'de 70 gün süren büyük bir Anadolu turnesine çıktı. 1992 sonrasında özel televizyon kanallarına içerikler üretti. 1995-1996 yıllarında Antalya'da turizm alanında çalıştıktan sonra İstanbul'da Kanal 6 ekranlarında "Tolga Han Şov" programını sundu. Kendi stüdyosunu yeniden canlandırarak yeni yetenekler yetiştirmeye devam eden sanatçı, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez Dans Müredat Programı'nı yazarak 2000 yılında Talim ve Terbiye Kurulu'na onaylattı. Büyük bir adım olan bu gelişme ile ülkenin ilk resmi tescilli dans kursunu açtı. 2006'da Dans Sporları Federasyonu'nun kuruluş ekibinde yer alan koreograf, kurumun özerkleşmesinin ardından 2007'de ilk başkan olarak yönetici koltuğuna geçti. 26 Şubat 2011 tarihinde bu göreve yeniden seçildi.
İlk evliliğini Fatoş Çinkitaş ile yapan ve bu birliktelikten Ayça ile Tolga isimlerinde iki çocuk sahibi olan sanatçı, 1996 yılında eşinden ayrıldı. İkinci birlikteliğini ise 2007 yılbaşında karşılaştığı 1987 doğumlu Rus vatandaşı Tanya Pasudneuskaya ile yaşadı. Bu beraberlikten de 9 Aralık 2009 tarihinde Ceylin adını verdikleri bir kız evlatları dünyaya geldi.
Tolga Han'ın Kazandığı Başarılar ve Ünvanlar
- 1978 yılında elde ettiği zaferle halk arasında "ilk milli dansçı" olarak anılmaya başlanmıştır.
- 1982 yılında düzenlenen Dünya Dans Şov Yarşması'nda bireysel dalda dünya üçüncülüğü kazanmıştır.
- 1983 yılında düzenlenen organizasyonda Avrupa Şampiyonu unvanını elde etmiştir.
- 1984 yılında Dünya Şampiyonası şov kategorisinde dünya ikincisi olmuştur.