Tarhan Erdem Kimdir?

Türk siyasetinin ve sosyal araştırmalar dünyasının en etkili simalarından biri olan Tarhan Erdem, 1933 yılında Bartın’ın şirin ilçesi Kurucaşile’de dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca mühhendislikten bakanlığa uzanan geniş bir yelpazede ülkesine hizmet eden Erdem, kurucusu olduğu KONDA Araştırma şirketiyle de kamuoyu nabzını tutarak demokratik sürece yön verdi. Kendisi seksen dokuz yıl yaşadı. Büyük başarılarla dolu ömrünü tamamlayan isim, 8 Haziran 2022 tarihinde Bodrum’da tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yumdu.

Eğitim Hayatı ve Mühhendislik Yılları

Eğitimci bir babanın evladı olan Tarhan Erdem’in ilk ve orta öğrenim yılları, babası A. Hilmi Bey’in öğretmenlik mesleği vesilesiyle Bartın’da geçti. Liseyi Kayseri’de başarıyla tamamlayan Erdem, yükseköğrenimini ise İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İnşaat Mühhendisliği Fakültesi’nde sürdürerek 1959 senesinde mezun oldu. Mezuniyetinin akabinde profesyonel iş yaşamına hızlı bir adım attı.

1959 ile 1995 yılları arasında geniş bir yelpazede kritik görevler üstlenen deneyimli mühhendis, Türkiye Şeker Fabrikaları bünyesinde ve Milli Savunma Bakanlığı Enfrastrüktür Tesisleri’nde mühhendislik hizmetleri yürüttü. Ülerleyen yıllarda Cam Elyaf Sanayi, Milliyet Gazetesi ve Doğan Şirketler Grubu bünyesinde proje mühhendisliğinden genel müdürlüğe ve genel koordinatörlüğe kadar pek çok sorumluluk üstlendi. Mesleki hayatının yanı sıra gençlik yıllarından itibaren öğrenci derneklerinde ve meslek odalarında yönetim kurulu üyeliği yaparak sosyal sorumluluk almaktan geri durmadı. Aynı zamanda Türk Devrim Ocakları genel başkanlığı görevini de büyük bir özveriyle yerine getirdi.

Siyasetteki İz Düşümü ve Bakanlık Dönemi

Tarhan Erdem siyasetle erken tanıştı. Henüz yirmi yaşındayken, 1953 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’ne (CHP) üye oldu. Partinin ocak yönetim kurulu üyeliğinden başlayarak teşkilatın hemen her kademesinde aktif görevler üstlendi. Bu uzun soluklu mücadele, onu 6 Temmuz 1999 ile 13 Eylül 2000 tarihleri arasında CHP Genel Sekreterliği gibi en üst düzey makamlardan birine taşıdı.

1977 genel seçimlerinde CHP İstanbul Milletvekili olarak parlamentoya giren Erdem, aynı yılın Haziran ayında Bülent Ecevit tarafından kurulan ancak güvenoyu alamayan hükümette Sanayi ve Teknoloji Bakanı olarak görev aldı. Yaklaşık bir ay süren bu kısa ama yoğun bakanlık dönemi, onun devlet yönetimindeki tecrübesine önemli bir halka ekledi. Siyasetle iç içe olan ailesinde, Anavatan Partisi (ANAP) İzmir eski milletvekili ve TBMM Başkanlarından İsmet Kaya Erdem’in kardeşi olması da dikkat çeken bir başka detaydır.

Kamuoyu Araştırmaları, KONDA ve Yazarlık Yılları

Erdem, 1987 yılında KONDA Araştırma ve Danışmanlık şirketini kurdu. Bu adımla Türkiye’de kamuoyu araştırmacılığının seyrini değiştirdi. Siyasi analizleri ve isabetli seçim anketleriyle Türk politikasına ışık tutan araştırmacı, şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini de yürüterek uzun yıllar adından söz ettirdi.

Yazın hayatına da büyük önem veren Erdem, 2007 yılından itibaren Radikal Gazetesi’nde düzenli olarak köşe yazarlığı yaptı. Bu mecranın yayın hayatının son bulmasının ardından entelektüel birikimini ve analizlerini T24 haber sitesine taşıyarak yazarlığını burada sürdürdü. Ülkemizde Kürt sorununun barışçıl yöntemlerle çözüme kavuşturulmasını savunan aydın, bu duruşunun da etkisiyle 3 Nisan 2013 tarihinde AKP Hükümeti tarafından duyurulan 63 kişilik Akil Adamlar heyetine Ege Bölgesi temsilcisi olarak dahil edildi. Aile hayatında huzuru bulan Erdem, evli ve iki çocuk babasıydı.

Edebi Mirası ve Kitapları

Tarhan Erdem, yoğun mesleki ve siyasi kariyerinin arasına sığdırdığı araştırmalarını ve düşüncelerini çok sayıda kitapla taçlandırmıştır. Türk demokrasisinin işleyişine, partilerin yapısına ve seçim sistemlerine dair kaleme aldığı önemli eserler şunlardır:

• 1960 - Nisbi Temsil Nedir ?
• 1963 - Halkevleri
• 1969 - İstanbul 1969 İl Kongresi Tutanağı
• 1980 - 80'leri Karşılarken
• 1982 - Anayasa ve Seçim Kanunları
• 1999 - CHP'de Üye Kayıtlarının Birleştirilmesi
• 2001 - Tıkanan Siyaset
• 2008 - Kapana Sıkışanlara
• 2009 - Oy Aldılar Seçilemediler
• 2012 - Anayasalar ve Belgeler 1876 - 2012
• 2013 - Yasama Meclisi Üyeleri Seçimi ve Siyasi Partiler Kanunları 1876-2013
• 2020 - CHP İstanbul İl Yönetim Kurulu Üyeleri: 1928-1980