Türk heykel sanatının en önemli isimlerinden olan ve devasa boyutlardaki eserleriyle hafızalara kazınan Profesör Doktor Tankut Öktem, 1940 yılında Konya'da dünyaya geldi. Usta sanatçı, eserlerinde Cumhuriyet tarihinin izlerini, Millî Mücadele ruhunu ve Anadolu insanının duruşunu canlandırdı. Ancak 5 Aralık 2007'de İstanbul'da geçirdiği trajik bir kaza sonucu aramızdan ayrıldı. çok figürlü anıtlarla kent meydanlarını adeta açık hava müzesine dönüştüren Öktem, 1999 yılında aldığı Devlet Sanatçısı unvanıyla kültürel mirasa silinmez izler bıraktı. çocukluğundan itibaren içten gelen bir yetenekle yoğrulan yaşamı, onu dünya çapında takdir edilen bir sanat dehasına dönüştürdü.
çocukluk Yılları ve Sanatla İlk Temas
Tankut Öktem'in sanatla olan bağı, çocukluğunun geçtiği Anadolu kentlerinde şekillendi. Cumhuriyet'in ilk kadın veteriner hekimi olan annesi ile veteriner babasının görev yerleri nedeniyle çocukluğunun ilk yılları Muş ve Edirne'de geçen Öktem, buradaki hayvan ve at gözlemlerini erkenden belleğine kazıdı. Henüz üç yaşındayken Muş'ta hastalandığı bir dönemde, diş hekimi dayısının getirdiği oyun hamuruyla ilk heykelini yaparak ailesinin dikkatini çekti.
Oğlundaki yeteneği erken keşfeden annesi, onun için tuttuğu günlükte 'ileride çok büyük bir heykeltıraş olacaksın oğlum' yazdığında Tankut henüz yedi yaşındaydı. Aynı yıl yaşıtlarını aşan sanatsal başarılarıyla Harika çocuk seçildi. Genç sanatçı ilk ve orta öğrenimini Edirne'de sürdürdü. Ailesinin İstanbul'a taşınmasıyla eğitimini Pertevniyal Lisesi'nde tamamladı. Farklı şehirlerde geçen bu yıllar, onun Anadolu insanına dair duyarlılığını geliştirmesini sağladı.
Akademik Başarılar ve çift Üniversite Yılları
Sanat yolunda ilerlemek isteyen Öktem, babasının heykeltıraşlık mesleğinin geleceğine dair duyduğu endişeler nedeniyle sıra dışı bir yol izledi. Babasını rahatlatmak için aynı anda iki üniversiteden birden mezun oldu; İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ile Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu'nu eş zamanlı bitirdi. Yüksekokulun üçüncü sınıfındayken Dünya Genç Heykeltıraşlar Yarışması'nda birincilik elde ederek dikkatleri üzerine çekti. Mezuniyetinin ardından, 1962 yılında Almanya'daki Porzellanfabrik Schönwald bünyesinde stajlarını tamamladı.
1965 yılında bitirdiği İDTGSYO seramik bölümüne bir yıl sonra asistan olarak girdi ve 1970'te öğretim üyeliğine geçti. Akademik kariyerini başarıyla sürdüren Öktem; bölüm başkanlığı, okul müdürlüğü görevlerinin ardından 1983-1985 yılları arasında Tatbiki Güzel Sanatların Marmara Üniversitesi oluşundan sonra heykel bölümünü kurarak ilk başkanı oldu. 1986'da profesör olan sanatçı; bölüm başkanlıkları, fakülte senatörlüğü ve YÖK Sanat Milli Komitesi temsilciliği gibi idari görevlerde de bulundu.
Soyuttan Anıtsallığa Uzanan Sanat Yolculuğu
Kariyerinin ilk evrelerinde soyut ve modern heykellere imza atan Öktem, yurt içi ve yurt dışında birçok birincilik kazandı. 1970'li yıllarda geçimini sağlamak amacıyla figüratif çalışmalara başlayan sanatçı, 1973 yılından itibaren çok figürlü anıtlara yöneldi. Cumhuriyet'in 50'nci yılı dolayısıyla açılan heykel yarşımasında kazandığı üç birincilik, onun devasa anıtlarının meydanlara taşınmasını sağladı.
Usta heykeltıraşın dünya çapında yankı uyandıran ve en çok ziyaret edilen bazı başyapıtları şunlardır:
- Ankara Kara Harp Okulu'nda yer alan ve üzerinde 700 figür barındıran Harbiyeli Şehitler Anıtı.
- Manisa'da yükselen ve 67 metrelik boyuyla dünyanın en yüksek anıtları arasında yer alan Kuva-yi Milliye Anıtı.
- 1988 Seul Olimpiyatları'nda büyük beğeni toplayarak Seul Kültür Merkezi önüne dikilen Sevgi heykeli.
- Anıtlarında Millî Mücadele ve Cumhuriyet'in kuruluşunu işleyen sanatçı, çok sayıda Atatürk anıtı yaptı.
Ancak eserlerinde Atatürk'ü yalnız göstermektense, onun kurduğu toplumla beraber tasvir etmeyi tercih etti.
Kumla Atölyesi, Doğa Sevgisi ve Yarım Kalan Son Eser
çalışmalarını Bursa'nın Gemlik ilçesine bağlı Küçük Kumla beldesindeki, zeytin ve meyve ağaçlarıyla çevrili orman atölyesinde sürdüren Öktem, doğaya ve insana aşık bir hümanistti. Kostüm tasarımcısı Oylum Öktem İşözen'in babası olan usta sanatçı, 2007'deki ölümünden önce, kendisi gibi kaza sonucu vefat eden genç müzisyen Barış Akarsu'nun elinde gitarıyla şekillenecek olan sembol heykelini yapmaktaydı. Bu anlamlı eser, ustanın vefatıyla yarım kalan son çalışması olarak tarihe geçti.