Süreyya Ayhan, 6 Eylül 1978'de Çankırı'nın Korgun ilçesinde dünyaya geldi. Türk atletizm tarihine adını altın harflerle yazdıran Ayhan; Avrupa Atletizm Şampiyonası birinciliği, Dünya Şampiyonası finaline kalma ve uluslararası madalyalarla dolu bir kariyerin sahibidir. Amatör atlet bir babanın kızı olarak büyümesi, ona sporu erken yaşta sevdirdi. 14 yaşında Çankırı Atletizm Eğitim Merkezi'ne adım atmasıyla profesyonel bir yolculuk başladı.
Kariyerinin Temelleri
1992 yılında, ileride hem antrenörü hem de eşi olacak Yücel Kop ile tanışması Ayhan'ın atletizm serüvenini bambaşka bir boyuta taşıdı. O günden itibaren Kop'un rehberliğinde çalışmalarını sürdürdü. Üniversite yıllarında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümü'nü bitirdi; ancak bu dönem ciddi malzeme ve finansman sıkıntılarıyla geçti. Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Deniz Gökçe kişisel çabasıyla genç atletin yanında durdu, Yapı Kredi Bankası'nın sponsorluğunun kapılarını araladı. Gaziantep Belediye Başkanı Celal Doğan da bu süreçte destek veren isimler arasında yer aldı. Aksaray Belediyesi, MTA, Ankara ve Fenerbahçe gibi kulüplerde forma giyen Ayhan, 1997'de bir takas anlaşmasıyla ENKA'ya geçti.
Uluslararası Başarılar
2000 Sydney Olimpiyatları'nda 1500 metre yarı finaline çıkması, onu Türkiye'de geniş kitlelere tanıttı. Asıl büyük atılım ise 2001'de geldi: Edmonton Dünya Atletizm Şampiyonası'nda finale kalarak Türk atletizm tarihinde bir ilki gerçekleştirdi. Aynı yıl Pekin Dünya Üniversite Yaz Oyunları'nda 1500 metrede birinci oldu ve Türkiye'ye bu oyunların tarihindeki ilk altın madalyayı getirdi. 2002'de ise Münih Avrupa Atletizm Şampiyonası'nda 3.58.79'luk Türkiye rekoru kırarak altın madalya kazandı; Avrupa şampiyonasında altın madalya alan ilk Türk atlet unvanını aldı. Bir yıl sonra, 2003 Paris Dünya Atletizm Şampiyonası'nda Rus Tatyana Tomashova'nın ardından gümüş madalyayla podiyuma çıktı. Bu başarı, Türkiye'nin Dünya Atletizm Şampiyonası tarihindeki ilk madalyasıydı.
Doping Süreci ve Sonrası
14 Şubat 2004'te ABD'nin Albuquerque şehrinde olimpiyat kampındayken Yücel Kop ile evlenen Ayhan'ın iki çocuğu var. Ancak 2004 yılı, kariyerinin en ağır gölgelerini de beraberinde getirdi. WADA ile yaşanan anlaşmazlıklar ve doping süreçleri nedeniyle Atina Olimpiyatları'na katılamadı. 2008'de ise numunelerinde iki yasaklı madde tespit edilmesiyle Türkiye Atletizm Federasyonu Ceza Kurulu ömür boyu men kararı verdi. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu bu cezayı dört yıla indirdi; ancak Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS), 10 Kasım 2009'da ömür boyu men kararını yeniden onayladı. Bugün Antalya'da eşi ve çocuklarıyla yaşayan Ayhan, Türk atletizm tarihinin en çarpıcı başarı ve en tartışmalı hikâyelerinden birinin sahibi olmayı sürdürüyor.
Ödüller ve Madalyalar
- Milliyet Spor Ödülü — Yılın Sporcusu
- European Athlete of the Year (Kadınlar Kategorisi)
- 2003 Paris Dünya Şampiyonası, 1500 m — Gümüş Madalya
- 2002 Münih Avrupa Şampiyonası, 1500 m — Altın Madalya
- 2001 Pekin Dünya Üniversite Yaz Oyunları, 1500 m — Altın Madalya