Antakya'da 1955 yılında dünyaya gelen M. Şükrü Hanioğlu, siyaset bilimi ve tarih alanında kaleme aldığı çalışmalarla geç Osmanlı dönemi üzerine dünya çapında en önemli uzmanlardan biri kabul edilmektedir. Başarılı akademisyen, bilhassa 19. yüzyılın entelektüel ve düşünce dünyasına ışık tutan pek çok prestijli makale ile esere imza atmış seçkin bir figürdür. Kendisi, uluslararası düzeyde ses getiren araştırmaları sayesinde Türkiye'nin en saygın bilim ödüllerine layık görülmüştür. Hanioğlu'nun entelektüel serüveni, İstanbul'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne uzanan geniş bir coğrafyada şekillenmiştir. Bu çalışmalar halen güncelliğini korur.
İstanbul'dan Arşivlere Uzanan Akademik Yolculuk
Yüksek öğrenim hayatına İstanbul Üniversitesi'nde başlayan Hanioğlu, burada siyaset bilimi ve ekonomi alanlarında başarıyla eğitim almıştır. Mezuniyetinin ardından aynı yükseköğretim kurumunda çalışmalarını sürdürerek siyaset bilimi doktoru unvanını kazanmayı başarmıştır. Başarılı tarihçi, doktora tezini İttihad ve Terakki Cemiyeti'nin kurucu kadrosunda yer alan Abdullah Cevdet Bey üzerine hazırlamıştır. Bu çalışma akademik kariyerinin başlangıcıdır. 1981 yılından itibaren İttihad ve Terakki Cemiyeti konusuna yoğunlaşan Hanioğlu, bu alanda çığır açan çalışmalara yönelmiştir. Bu amaçla pek çok farklı ülkede ve çeşitli arşivlerde kapsamlı incelemeler yürütmüştür.
Küresel Kürsülerde ve Princeton'da Yönetim
M. Şükrü Hanioğlu, son dönem Osmanlı diplomasisi ile Türk siyasal yaşamı alanlarındaki engin birikimini ulusal ve uluslararası seçkin kurumlarda öğrencilerle paylaşmıştır. Bu kapsamda şu eğitim kurumlarında çeşitli dersler vermiş ve seminerler tertip etmiştir:
- İstanbul Üniversitesi
- Boğaziçi Üniversitesi
- Deniz Harp Okulu
- Columbia Üniversitesi
- Wisconsin Üniversitesi
- Michigan Üniversitesi
- Chicago Üniversitesi
Entelektüel Miras ve Saygın Ödüller
Hanioğlu, Osmanlı'nın son dönemi ile erken dönem Türk entelektüel, diplomatik ve siyasî tarihini farklı bir perspektifle değerlendiren çalışmaları sayesinde uluslararası alanda çok büyük bir takdir toplamıştır. Yürüttüğü bu üstün nitelikli çalışmalar ona 2010 yılında TÜBİTAK Hizmet Ödülü'nü getirmiştir. Böylece TÜBİTAK tarafından ödüllendirilen ilk tarihçi unvanını alarak Türk bilim tarihine geçmeyi başarmıştır. Kendisi için bu ödül gurur vericidir. Tarih alanındaki bu büyük başarılar, 2012 yılında Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ile taçlandırılmıştır. Akademik çalışmalarının yanı sıra medyadaki etkinliğiyle de bilinen Hanioğlu, 2010 yılından itibaren Sabah gazetesinde köşe yazıları yazarak toplumsal konularda fikirlerini kamuoyuyla paylaşmaya başlamıştır. Gazetedeki bu yazıları 2018'de son bulmuştur.