Türk askeri ve siyasi tarihinin en hareketli dönemlerinde aktif roller üstlenen Orhan Sezai Okan, 1919 senesinde İstanbul'da doğmuştur. Kendisi asker kökenli bir siyasetçiydi. Hem ordu kademelerindeki hizmeti hem de yasama organlarındaki çalışmalarıyla öne çıkan bu isim, 27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen askeri müdahalede kurmay yarbay rütbesiyle bizzat yer almıştır. Darbe sonrasında kurulan yönetim komitesinde de görev alan Okan, Türkiye'nin yönetim biçiminin ve siyasi yapısının yeniden yapılandırıldığı bu kritik evrede adından söz ettirmiştir. 1991 yılındaki vefatına dek uzanan hayatı boyunca ordu ve parlamento ekseninde önemli görevler üstlenmiştir.
27 Mayıs Müdahalesi ve Millî Birlik Komitesi Dönemi
Cumhuriyet döneminin ilk askeri müdahalesi olarak kayıtlara geçen 27 Mayıs 1960 darbesinde, Kurmay Yarbay Orhan Sezai Okan fiili olarak görev almıştır. Kendisi de bu komiteye girdi. Müdahalenin başarıya ulaşmasıyla birlikte oluşturulan ve ülkeyi yöneten Millî Birlik Komitesi'ne katılarak bu kurulun asli üyelerinden biri olmuştur. Komite üyesi olarak yasama ve yürütme yetkilerinin kullanılması süreçlerinde rol üstlenen Okan, ihtilal mahkemesi niteliğindeki Yüksek Adalet Divanı tarafından karara bağlanan idam cezalarının onaylanmasında kritik rol oynamıştır. Tarihi kararda lehte oy kullandı. Bu onayı ile dönemin en çok konuşulan tarihi kararlarından birinde doğrudan taraf olmuştur.
Cumhuriyet Senatosu Tabii Üyeliği ve Parlamento Yılları
Askeri yönetimin ardından 15 Ekim 1961 tarihinde yapılan genel seçimler ile Türkiye'de sivil idareye geçiş süreçi tamamlanmıştır. Seçimler sivil idareyi yeniden kurdu. Bu seçimlerin ardından kurulan 12. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde, yeni bir anayasal kurum olan Cumhuriyet Senatosu faaliyete başlamıştır. Millî Birlik Komitesi'nin diğer üyeleriyle birlikte Sezai Okan da 25 Ekim 1961 tarihi itibarıyla Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliğine atanmıştır. Senato üyeliği hayat boyu sürdü. Bu atama ile ömür boyu parlamento üyeliği hakkı kazanan siyasetçi, senato bünyesinde askeri kökenli bir yasama üyesi olarak uzun yıllar boyunca görev yapmıştır.
Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Siyasi Soruşturma
1960'lı yılların sonlarına gelindiğinde, Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde gizli bir yapılanmanın faaliyete geçirildiği iddiaları gündemi sarsmıştır. İddialar oldukça ciddi nitelikteydi. Millî Demokratik Devrim Ordusu adı verilen bu gizli örgütle ilişkisi bulunduğu iddiası, aralarında Sezai Okan'ın da yer aldığı bazı tabii senatörlerin yargılanması talebini doğurmuştur. Yapılan incelemeler ve görüşmeler neticesinde, 12 Aralık 1968 tarihinde Sezai Okan'ın parlamento dokunulmazlığı kaldırılmıştır. Okan, bu soruşturma sebebiyle dokunulmazlık zırhını kaybeden beş tabii senatörden biri olarak tarihe geçmiştir. Okan, listedeki beş kişiden biriydi.
Bu süreçte dokunulmazlığının kaldırılmasının ardından aktif siyasi hayatı sekteye uğrayan ve zamanla geri plana çekilen Sezai Okan, 19 Nisan 1991 tarihinde vefat etmiştir. Ölüm tarihi 19 Nisan 1991'dir. 1919'da İstanbul'da başlayan ve ordudan senatoya uzanan bu fırtınalı hayat öyküsü, Türkiye'nin yakın tarihindeki askeri ve siyasi dönüm noktalarının önemli bir yansıması olarak kalmıştır.
Bu süreçte dokunulmazlığı kaldırılan tabii senatörlerin listesi şu isimlerden oluşmaktadır:
- Ekrem Acuner
- Şükran Özkaya
- Mucip Ataklı
- Suphi Karaman
- Orhan Sezai Okan