Türk basın ve yayıncılık tarihinin en etkili şahsiyetlerinden biri olan gazeteci, yazar ve yayıncı Şevket Rado, 21 Nisan 1913 tarihinde Üsküp'te dünyaya gözlerini açtı. Gazeteciliğe genç yaşta adım atan Rado, edebiyatta özellikle sohbet türünün öncüsü haline gelerek ve Türkiye'de geniş kitlelere hitap eden Hayat dergisi gibi popüler yayınları hayata geçirerek Türk kültür dünyasında silinmez izler bıraktı. Henüz dokuz aylık bebekken ailesiyle birlikte göç ettiği İstanbul'da büyüyen ünlü yazar, Fransızca öğretmeni Nurullah Ataç'ın desteği ve yönlendirmesi sayesinde yazın hayatına adım attı. Lise yıllarında gazetelerde düzeltmenlik ve muhabirlik yaparak mesleğe ısınan Rado, yarım asrı aşan üretken ömrünü 9 Nisan 1988'de yine çok sevdiği İstanbul'da tamamladı.
Gençlik Yılları ve Edebi Uyanış
Gençlik yıllarında eğitimiyle öne çıkan Şevket Rado, ortaöğrenimini Vefa Lisesi ve Pertevniyal Lisesi bünyesinde tamamladı. Edebiyata duyduğu ilgi lise sıralarında filizlenirken, öğretmeni Nurullah Ataç onun bu yeteneğini fark ederek gelişimine katkı sağladı. Hece ölçüsünü kullandığı ilk şiirlerini 1931 ile 1932 yılları arasında Muhit ve Millî Mecmua gibi platformlarda yayımladı. Şair, bu dönemdeki edebi denemelerinde Şevket Hıfzı imzasını tercih ediyordu. Sonrasında şiirleri Varlık dergisi sayfalarında da kendisine yer buldu. Gazetecilik kariyerine ise henüz lise son sınıftayken Son Posta gazetesinde gece muhabirliği ve düzeltmenlik yaparak başladı.
Yükseköğrenimini tamamlamak üzere Ankara'ya giden Şevket Rado, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1936 yılında mezun oldu. Başkentteki öğrencilik yıllarında edebiyat çevreleriyle bağını koparmadı ve dönemin genç yetenekleriyle köklü dostluklar kurdu. Ankara'daki öğrencilik yıllarında kurduğu dostluklar, yazarın edebiyat ve kültür vizyonunu derinden etkilemiştir. Bu dönemde yakın ilişkiler kurduğu isimler arasında şunlar yer alır:
- Dönemin ünlü şairleri Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dıranas ve Ziya Osman Saba
- Tarihçi ve yazar arkadaşı Feridun Fazıl Tülbentçi
- Garip akımının öncüleri olan Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday
Hukuk eğitiminin bitiminde tekrar İstanbul'a dönen Şevket Rado, 1939 yılından itibaren Akşam gazetesinde köşe yazarlığı yapmaya başladı. Tam yirmi beş sene sürecek bu serüven, onun geniş okuyucu kitlelerince sevilmesini sağladı. Yazarlığının yanı sıra eğitimciliği de sürdüren Rado, Zoğrafyon Rum Lisesi'nde sosyoloji, Saint Joseph Fransız Lisesi'nde ise edebiyat dersleri verdi. Mesleki tecrübelerini genç nesillere aktarmak amacıyla İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde 'Yazı Türleri' dersini üstlendi.
Basın Dünyasında Çığır Açan Dergicilik Dönemi
1945 yılı, Şevket Rado'nun meslek hayatında yeni bir dönüm noktası oldu. Yapı ve Kredi Bankası'nın basın ve halkla ilişkiler işlerini üstlenen yazar, kurum bünyesinde Türkiye'nin ilk popüler çocuk dergilerinden biri olan Doğan Kardeş'i 1945'te çıkardı. Ardından bankanın sanat danışmanı Vedat Nedim ile iş birliği yaparak 1947 yılında Aile dergisini edebiyat dünyasına kazandırdı. Bu başarının hemen ardından, 1952 ve 1953 yıllarında banka yayını olarak haftalık Resimli Hayat dergisini yayımlamaya başladı.
1956 senesine gelindiğinde Resimli Hayat dergisi, Hayat adını alarak yeni bir döneme yelken açtı. Amerikan basın tarzının sansasyonel haberciliğinden ilham alan ve Fransız Paris Match dergisini örnek alan bu yeni yayın, zengin görsel içeriği ve güncel konularıyla dikkat çekti. Türkiye'deki okuyuculardan muazzam bir ilgi gören Hayat, daha ilk sayısında 193 bin adet satarak ülkenin basın tarihindeki en büyük satış rekoruna imza attı. Derginin başarısı sonraki yıllarda da katlanarak devam etti ve 1958 ile 1968 yılları arasında haftalık tirajı 200 bin sınırına kadar ulaştı. Şevket Rado, bu yayının her sayısında hazırladığı sohbet köşesiyle okurlarla buluşmayı sürdürdü.
Yayıncılık alanındaki üretkenliği sadece bu dergiyle sınırlı kalmadı. Şevket Rado; sinema ve tiyatro dünyasını yakından takip eden Ses dergisinin yanı sıra Resimli Roman, Hayat Spor, Ayna ve Hayat Tarih gibi farklı alanlara hitap eden süreli yayınları da kurdu ve yönetti. Ancak otuz yılı aşkın süre devam eden bu büyük yayıncılık serüveni, 1978 yılında çalışanların başlattığı bir grev sonucunda dergilerin kapanmasıyla son buldu.
Radyo Sohbetleri, Eserleri ve Kültür Mirası
Basın dünyasındaki aktif çalışmalarının yanı sıra Şevket Rado, sesini mikrofon aracılığıyla da tüm ülkeye duyurdu. İstanbul Radyosu bünyesinde çeyrek asır boyunca her hafta yayınlanan 'Aile Sohbetleri' programını hazırlayıp sundu. Bu popüler radyo konuşmalarının bir bölümünü bir araya getirdiği Eşref Saat adlı kitabı, Türk edebiyatının sohbet türündeki en sevilen klasiklerinden biri oldu. Yazar bu eserinde, topluma çalışkanlığı, iyiliği ve erdemli bir yaşam sürmeyi öğütleyen samimi bir dil kullandı.
Kültür hayatına ansiklopedilerle de katkı sunan yazar, 1961'de fasiküller halinde çıkarmaya başladığı Hayat Ansiklopedisi ile 150 binin üzerinde bir satış başarısı yakaladı. Ardından Hayat Türkiye Ansiklopedisi'ni yayımlayarak bu başarısını perçinledi. Yüzlerce çocuk kitabı, sözlük ve eğitici eseri kültür hayatımıza kazandıran Rado, 1975 yılından itibaren Akbank Kültür Yayınları çatısı altında dört ayda bir çıkan Türkiyemiz dergisinin genel yayın yönetmenliğini üstlendi. 1943 yılında hukuk akademisyeni Türkan Basman ile hayatını birleştiren ve bu evlilikten bir evlat sahibi olan usta kalem, 1988 yılındaki vefatına kadar Türk kültürüne hizmet etmeye devam etti.