Türk yayıncılık dünyasının ve gazeteciliğinin unutulmaz simalarından Şevket Rado, 21 Nisan 1913 tarihinde Makedonya'nın Üsküp yakınlarındaki Radovişte kasabasında dünyaya gözlerini açtı. Asıl adı Şevket Hıfzı olan yazar, henüz dokuz aylık bir bebekken Balkan Harbi'nin getirdiği zorunlu göç dalgasıyla ailesinin kucağında anavatana gelerek İstanbul'un Fener semtine yerleşti. İlköğreniminin ardından Vefa Lisesi orta kısmında ve Pertevniyal Lisesi'nde okuyan Rado, henüz lise sıralarındayken edebiyata ve basına ilgi duymaya başladı. Kendisi, Selanik milletvekili Radovişteli Mustafa Bey'in torunu ve kasaba eşrafından Vaiizadeler'den Mustafa Bey'in oğludur.
Hukuk Eğitiminden Gazete Sayfalarına
Genç Şevket Rado, lise son sınıftayken Fransızca öğretmeni Nurullah Ataç'ın yönlendirmesiyle basın sektörüne adım attı. Ünlü yazarın yardımlarıyla, sahibi Halil Lütfü Dördüncü olan Son Posta gazetesinde 1932 yılında düzeltmen olarak çalışmaya başladı. Bir yandan gündüzleri lise eğitimine devam ederken, diğer yandan geceleri düzeltmenlik ve muhabirlik görevlerini büyük bir özveriyle sürdürdü. Aynı yıllarda edebi yönü de filizleniyor, Şevket Hıfzı imzasıyla Muhit, Milli Mecmua ve Varlık gibi saygın dergilerde şiirleri yayımlanıyordu. Yükseköğrenimine 1932 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde başlayan Rado, ikinci sınıfta kaydını Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne aldırdı ve buradan 1936 yılında başarıyla mezun oldu.
25 Yıllık Akşam Serüveni ve Öğretmenlik Yılları
Hukuk fakültesinden mezuniyetinin ardından tekrar İstanbul'a yönelen yazar, 1939 senesinde Akşam gazetesinde fıkra yazmaya başladı. Bu köklü gazetede kesintisiz 25 yıl boyunca muhabir, köşe yazarı ve yazı işleri müdürü olarak Türk basınına hizmet verdi. Sadece gazetecilikle yetinmeyen Rado, entelektüel birikimini genç nesillere aktarmak amacıyla öğretmenlik mesleğine de adım attı. Taksim'deki Zoğrafyon Rum Lisesi'nde sosyoloji, ünlü St. Joseph Lisesi'nde edebiyat dersleri verdi. Ayrıca İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü bünyesinde de uzun süre 'yazı nevileri' derslerini yürüterek geleceğin gazetecilerini yetiştirdi. Geniş kitlelerce sevilmesini sağlayan efsanevi 'Aile Sohbetleri' isimli programını ise beş yıl boyunca her hafta İstanbul Radyosu'nda sundu.
Yayıncılıkta Bir Çığır: Hayat Mecmuası
Şevket Rado, 1945 yılında Yapı ve Kredi Bankası'nın basın ve yayın işlerini üstlenerek Doğan Kardeş matbaalarını kurdu. Bu matbaada Vedat Nedim Tör ile omuz omuza vererek 23 Nisan 1945'te ilk sayısı yayımlanan Doğan Kardeş çocuk dergisini çıkardı. Ardından sırasıyla 1947'de Aile, 1952'de Resimli Hayat dergilerini okurla buluşturdu. Asıl büyük yankıyı ise 6 Nisan 1956'da yayımlanmaya başlayan Hayat mecmuası ile gerçekleştirdi. İlk sayısında tam 193 bin adet satarak Türkiye'de eşi benzeri görülmemiş bir tiraj rekoruna imza attı. Dergi, 1958 ile 1968 yılları arasında 200 bin dolaylarında seyreden satış rakamıyla basında ulaşılamaz bir zirve oluşturdu. Rado, derginin kapanışına kadar her hafta kendi sohbet köşesinden okuyucularına seslenmeyi sürdürdü. Bu muazzam başarının ardından sinema ve tiyatro dünyasını ele alan Ses dergisi, Resimli Roman, Hayat Spor, Ayna ve Hayat Tarih gibi popüler yayınları da yönetti. Özellikle 1961'de yayına başlayan Ses dergisi, magazin haberciliğinde yeni bir dönemi başlattı.
Kültür Mirası, Koleksiyonu ve Son Yılları
Basın tarihimize 1961 yılında fasiküller halinde sunduğu efsanevi Hayat Ansiklopedisi ise 150 binden fazla satarak devrim yarattı. Rado, bu başarısının yanında çocuk kitapları, sözlükler, eğitici yayınlar ve romanlar da dahil olmak üzere yüzlerce eserin neşredilmesini sağladı. 1975 yılında Akbank bünyesindeki Türkiyemiz dergisinin genel yayın yönetmenliğini üstlenerek kültür hayatına katkılarını sürdürdü. Siyasi çalkantıların yaşandığı 1970'li yıllarda dergiler işlevini kaybetmeye başladı ve 1978'de başlayan bir grev süreci patlak verdi. Bu grev neticesinde Hayat mecmuası 6 Temmuz 1979'da son sayısını çıkararak yayın hayatına veda etti. Sonrasında Kemal Uzan tarafından satın alınan yayın organı, 1980'lerin sonuna dek Star Medya Grubu çatısı altında yayımlandı. Yaşamının son döneminde Türk Dil Kurumu üyeliği de yapan Rado, pazar günleri Tercüman gazetesinde sohbet yazıları kaleme aldı. Sanata duyduğu derin sevgiyle Cumhuriyet döneminin en seçkin hat koleksiyonunu oluşturan yazarın bu değerli koleksiyonu, ölümünden sonra Sakıp Sabancı Müzesi bünyesine katıldı. Rado, 1943 yılında Türkiye'nin ilk kadın Hukuk Profesörü olan Prof. Dr. Türkan Rado (Türkan Basman) ile hayatını birleştirmişti. Bu evlilikten Mehmet isminde bir oğlu dünyaya gelen Rado'nun eşinin kız kardeşi Şekure Hanım, Nobel ödüllü yazarımız Orhan Pamuk'un annesidir. Meslek hayatındaki üstün başarıları vesilesiyle 1987 yılında prestijli Burhan Felek Hizmet Ödülü'ne layık görülen usta yazar, 9 Nisan 1988'de İstanbul'da 75 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Şevket Rado'nun Başlıca Eserleri
- Amerikan Masalı (Gezi Yazısı, 1950)
- Ümit Dünyası (Sohbet, 1957)
- Eşref Saat (Sohbet, 1958)
- Hayat Böyledir (Sohbet, 1966)
- Aile Sohbetleri (Sohbet, 1967)
- 50. Yılında Sovyet Rusya (Gezi Yazısı, 1968)
- Kördüğüm (Şiir, 1970)
- Paris'te Bir Osmanlı Sefiri - Yirmi Sekiz Mehmet Çelebi'nin Fransa Seyahatnamesi (Diğer, 1970)
- Kerem ile Aslı, Türk Halk Hikayeleri (Derleme, Biyografi, 1972)
- Yunus Emre (1238? – 1320?) (Derleme, Biyografi, 1972)
- Karacaoğlan, Türk Şiirinden Seçmeler (Derleme, Biyografi, 1974)
- Milliyetçi Çin ne âlemde? (Gezi Yazısı, 1969)
- Kuruluşunun 25. Yıldönümünde Yapı Kredi Bankası ve Kazım Taşkent (İnceleme – Biyografi, 1969)
- On sekizinci Yüzyılın Başında Osmanlı Kıyafetleri (İnceleme – Biyografi, 1980)
- İnsan Severse Yaşar (1981)
- Saadet Yolu (Deneme, 1981)
- Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Çanakkale’yi Anlatıyor (1981)
- Türk Hattatları (Derleme, Biyografi, 1984)
- Ahmet Mithat Efendi (Biyografi, 1986)
- İbrahim Müteferrika Matbaası ve Türk Matbaacılığı (Diğer, 1990)
- Sözün Gelişi (haz. Cem Akaş, 2003)