Türk sahne sanatlarının en saygın şahsiyetlerinden biri olan Semih Sergen, 31 Mayıs 1931 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Ömrünü adadığı tiyatro ve sinema sanatlarında derin izler bırakan usta sanatçı, 6 Ağustos 2022 günü Bodrum'da 91 yaşında vefat etti. Genç yaşta sahne tozunu yuttu. Şair, oyuncu, yönetmen ve eğitmen kimlikleriyle çok yönlü bir yaşam süren Sergen, Türk kültür hayatının gelişimine değerli katkılar sağladı. Henüz 11 yaşındayken Sarıyer Tiyatrosu çocuk bölümünde adım attığı sahne yolculuğunu, yaşamının son anına dek sürdürmeyi başardı. Hem güçlü sesi hem de canlandırdığı yüzü aşkın karakterle hafızalarda kalıcı bir yer edindi.
Zorlu Yıllardan Sahne Işıklarına
İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdi. Semih Sergen'in eğitim hayatı oldukça şaşırtıcı başladı. İlkokula doğrudan ikinci sınıftan kaydoldu. Gençlik yıllarında hayatın en zorlu ve farklı alanlarıyla karşılaşmaktan çekinmedi. Marangozluk yaptı. Boyacılık ve çiçekçilik gibi el emeği gerektiren işlerde çalışan sanatçı, bir dönem kebapçılık, bar işletmeciliği ve kumarhane yöneticiliği gibi çok çeşitli iş kollarında da ter döktü. Hayatın içinden süzülüp gelen bu zengin birikim, onun sahnede canlandıracağı karakterlere hayat verirken en büyük esin kaynağı oldu. Ankara'da konservatuvara girdi. İstanbul'daki ilk gençlik tecrübelerinin ardından, 1949 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Yüksek Bölümü'ne kabul edildi. Bu zorlu eğitimi 1954 senesinde birincilik derecesiyle tamamlayarak büyük bir başarıya imza attı.
Devlet Tiyatroları ve Yeşilçam Serüveni
Konservatuvar döneminin hemen ardından, 1954 senesinde Devlet Tiyatroları'nda kadrolu sanatçı olarak göreve başlayan usta isim, bu kurumda yarım asra yakın bir süre boyunca aralıksız hizmet verdi. 1996 yılında yaş haddinden emekliye ayrılana dek sadece oyunculuk yapmadı; aynı zamanda yönetmen, idareci ve eğitmen olarak da tiyatronun mutfağında büyük katkılar sundu. Özellikle 1976 yılında bölge tiyatroları yasa tasarısı üzerinde çalışarak hazırladığı tasarıyı Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunmuştur. Aynı dönemde kurumda Genel Müdür Yardımcılığı görevini de başarıyla yürüttü.
Usta aktörün sinema dünyasıyla buluşması ise 1958 yapımı Duvaklı Göl filmiyle gerçekleşti. Yeşilçam'da 100'ün üzerinde sinema filminde başrol oynayarak Türk sinemasının unutulmaz yüzlerinden biri haline geldi. Beyaz perdedeki göz alıcı kariyerine paralel olarak tiyatro sahnelerinde de aktif rol almayı sürdürdü ve 40'tan fazla oyunda karakterleri canlandırdı. Sahneye koyduğu, yönettiği tiyatro eserleri arasında şu yapıtlar öne çıkmaktadır:
- Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
- Bir Hilal Uğruna
- Yunus Emre
- Ellerimin Arasındaki Hayat
- Bütün Oğullarım
- Fehim Paşa Konağı
Sanatçının kaleme aldığı "Erkek ve Kadın", "Saz Kafeste Mor Kuşlar", "Bahar Gecikti", "Çınar ile Ihlamur" ve "Yunus Dürür Benim Adım" gibi eserler, tiyatro edebiyatımıza kazandırdığı önemli yapıtlar arasındadır.
Eğitimciliği, Şairliği ve Aile Yaşamı
Semih Sergen yalnızca sahne üzerinde değil, kürsüde de büyük bir eğitimciydi. Ankara Devlet Konservatuvarı, Gazi Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi Televizyon Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi Tiyatro Bölümü, Selçuk Üniversitesi, Konya Devlet Konservatuvarı ve Ankara Ticaret ve Turizm Yüksekokulu gibi birçok saygın eğitim kurumunda sahne, drama ve diksiyon eğitimleri verdi. Aynı zamanda İlahiyat Fakültesi bünyesinde de hitabet dersleri düzenledi.
Şairlik yönü de son derece güçlü olan sanatçı, Türk edebiyatına birçok şiir kitabı armağan etti. Eserlerinden bazıları şunlardır:
- Burçak (1956)
- Yakarış (1968)
- Niyaz Dalları (1980)
- Eskitemedim Gökyüzünü (1991)
- Ölüm Kalım Savaşı Destanı (1993)
- Nergisleri Bölüşmek (1994)
Türk şiirinin yaygınlaşması için de büyük çabalar harcadı. Ülkemizde ilk 45'lik şiir plağını hazırlayarak bu alanda bir çığır açtı. Mevlana, Yunus Emre ve modern şairlerin eserlerini derlediği CD ve tasavvuf şiir kasetleri dinleyicilerle buluştu. Ayrıca ülkemizde yayımlanan ilk fotoromanda usta sanatçı Işık Yenersu ile başrolü paylaştı. Başta "Milli Kültür" dergisi olmak üzere, pek çok gazete ve mecmuada yazılar kaleme aldı.
Sanatçı toplam dört evlilik yaptı. Son evliliğini Devlet Tiyatrosu sanatçısı Ümit Sergen ile gerçekleştirdi. Beş çocuk babasıydı. Sanatçı Burak Sergen ile Toprak Sergen'in ve Yaprak, Yağmur ile Emine'nin babasıdır. Büyük oğlu Burak, opera ve tiyatro sanatçısı olan ikinci eşi Serap Sezer'den dünyaya geldi. Burak'ın dayısı ise sinema ve tiyatronun tanınan simalarından Alev Sezer'dir. Yetiştirdiği öğrenciler ve geride bıraktığı yüzlerce başyapıtla dünyamızdan ayrılsa da eserlerinde yaşamaya devam edecektir.