Cumhuriyet döneminin önemli idareci ve hukukçularından biri olan Sait Koçak, 1908 yılında Kayseri'nin Talas ilçesinde dünyaya gelmiştir. Siyasal bilgiler eğitiminin ardından yurdun değişik bölgelerinde mülki idare amiri, emniyet müdürü ve vali olarak yıllarca başarıyla hizmet üreten Koçak, idari değerli kariyerini yüksek yargı organlarında da sürdürek 14 Haziran 1991 tarihindeki vefatına dek Türk kamu yönetimine adını altın harflerle yazdırmıştır. Genç yaşta adım attığı devlet hizmetinde basamakları kararlılıkla tırmanarak belediye başkanlığı, valilik ve son olarak Anayasa Mahkemesi asıl üyeliği gibi kritik makamlarda sorumluluk üstlenmiştir.
Mülkiyeden Yerel Yönetimlere Uzanan Yıllar
Cumhuriyetin ilk yıllarında eğitim hayatına büyük önem veren Sait Koçak, 1929 yılında dönemin en prestijli eğitim yuvalarından olan Siyasal Bilgiler Fakültesini başarıyla tamamlayarak mezun olmuştur. Mezuniyetinin hemen ardından hiç vakit kaybetmeden Ankara Maiyet Memuru olarak kamuda ilk resmi görevine başlamıştır. İdari becerisini kanıtladıkça değişik il ve ilçelerde yöneticilik yeteneklerini sergileme fırsatı bulmuştur. Bu süreçte maiyet memurluğunun yanı sıra başarıyla yürüttüğü kaymakamlık ve emniyet müdürlüğü görevleri, ona büyük bir saha tecrübesi kazandırmıştır.
Yıllar boyu kazandığı idari birikimi ve devlet tecrübesini yerel yönetimlerin dinamizmiyle birleştirmek isteyen Sait Koçak, 1945 yılında kendi memleketi olan Kayseri'nin Belediye Başkanlığı makamına getirilmiştir. Şehre kazandırdığı değerli hizmetlerin ardından, 1946 yılında ise İstanbul Belediye Başkan Yardımcılığı gibi kritik bir idari makama atanmıştır. İki önemli metropoldeki yerel yönetim deneyimleri, onun teşkilatçı yapısını pekiştirmiştir.
Valiliklerden Tetkik Kuruluna Hukuk Mücadelesi
Yerel yönetim basamaklarının ardından Koçak'ın idari serüveni yükselişe geçmiştir. Başarılı çalışmaları neticesinde, 1949 yılında Malatya Valiliği görevine getirilerek taşrada en üst düzey idari temsili üstlenmiştir. Malatya'da geçirdiği verimli dönemin ardından, 1950 yılında İçişleri Bakanlığı Nüfus İşleri Genel Müdürü olarak merkez teşkilatında önemli sorumluluklar almıştır.
Kariyerinin ilerleyen yıllarında bazı idari engellerle karşılaşan Koçak, İçişleri Bakanlığı emrine alınmıştır. Hukuka inanan bürokrat, bu işleme karşı hemen davasını açmıştır. Haklı mücadelesi sonuç vermiş ve Danıştay, Bakanlık emrine alınma işlemini iptal etmiştir. Yargı kararının ardından yurduna hizmete devam ederek İçişleri Bakanlığı Tetkik Kurulu Başkanlığı Müşavirliğine, ardından da Bakanlık Hukuk Müşavirliğine getirilmiştir. 5 Mayıs 1955 tarihinde resen emekliye sevk edilmiştir. Ancak bu emeklilik onun devlet yolculuğunun sonu olmamıştır.
Darbeden Yüksek Yargıya Yeniden Doğuş
Türkiye'nin sarsıntılı dönemlerinden biri olan 27 Mayıs Darbesi sonrasında Sait Koçak yeniden göreve çağrılmıştır. Deneyimli devlet adamı, bu dönemde Balıkesir Valiliğine atanmıştır. Balıkesir'deki görev süresi kısa sürmüş, 5 Ağustos 1960 tarihinde yeniden emekliye ayrılmıştır. Fakat bu ikinci emeklilik de süratle sona ermiştir. Tecrübeli idareci, 20 Eylül 1960 tarihinde Danıştay Üyeliğine seçilerek yüksek yargı camiasına adım atmıştır.
Buradaki başarılı çalışmalarının neticesinde, 24 Mart 1965 günü Danıştay Genel Kurulunca Anayasa Mahkemesi Asıl Üyeliğine seçilmiştir. Ülkenin en üst yasa denetim organındaki görevini yıllarca üstün adalet duygusuyla sürdüren Sait Koçak, 19 Ocak 1974 tarihinde emekliye ayrılmıştır. Bürokrasi ve hukuk dünyasında silinmez izler bırakan Sait Koçak, 14 Haziran 1991 tarihinde vefat etmiştir.
Üstlendiği Önemli Kamu Görevleri
- Ankara Maiyet Memurluğu
- Kayseri Belediye Başkanlığu
- İstanbul Belediye Başkan Yardımcılığı
- Malatya Valiliği
- İçişleri Bakanlığı Nüfus İşleri Genel Müdürlüğu
- Balıkesir Valiliği
- Danıştay Üyeliği
- Anayasa Mahkemesi Asıl Üyeliği