Türkiye'nin entelektüel birikimine inşaat mühendisliği, kent estetiği ve medeniyet felsefesi alanlarında yön veren Prof. Dr. Sadettin Ökten, 1 Eylül 1942 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açmıştır. Kent kültürü ve özellikle de İslam medeniyetine dair ufuk açıcı konuşmalarıyla geniş kitlelerin zihninde yer edinen usta yazar, hem akademik çalışmaları hem de zengin eserleriyle toplumsal hafızada iz bırakmıştır. Mühendislik disiplini ile kültürel birikimi harmanlayan Ökten, modern şehirciliğin manevi boyutunu ele alan derin analizleriyle tanınmaktadır. Hayatı boyunca bilimin ve sanatın izini süren akademisyen, günümüzde de fikirleri ve kaleme aldığı kitaplarıyla entelektüel dünyaya rehberlik etmeye devam etmektedir.
Sadettin Ökten, köklü bir aile geleneğinin içinde yetişerek hayata adım atmıştır. Babası, Türkiye'de İmam-hatip okullarının kurulmasında öncü rol üstlenen Mahmut Celâlettin Ökten iken, annesi ise Emine Mahmude Hanım'dır. Baba tarafından Gürcüzâdeler ailesine mensup olan yazarın, Ayşe Hümeyra Ökten isminde bir ablası bulunmaktadır. Eğitim hayatına İstanbul'un tarihi atmosferinde başlayan Ökten, 1956 ile 1960 yılları arasında Vefa Lisesi'nde lise eğitimini tamamlayarak mezun olmuştur. Bu köklü okuldan aldığı terbiye ve birikim, onun ileriki akademik hedeflerinin zeminini hazırlamıştır.
Lise yıllarının ardından yükseköğrenimine yönelen Ökten, İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'ne girmiştir. Buradaki başarılı eğitim sürecini 1964 yılında Yüksek inşaat mühendisi unvanıyla tamamlamıştır. Mezuniyetinin hemen sonrasında, aynı yıl İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Betonarme Kürsüsü bünyesine asistan olarak kabul edilmiştir. Genç yaşında attığı bu adım, onun akademik dünyadaki uzun yolculuğunun başlangıcı olmuştur. Hayat arkadaşı Meriç Hanım ile 1969 yılında dünyaevine giren Ökten'in bu evlilikten 4 çocuğu dünyaya gelmiştir.
Akademik birikimini küresel ölçeğe taşımak isteyen Ökten, kazandığı bursla yüksek lisans çalışmasını tamamlamak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmiştir. 1971 ile 1973 yılları arasında ABD'de misafir doktora öğrencisi olarak da araştırmalar yürütmüştür. Türkiye'ye dönüşünün ardından vatani görevini ifa eden yazar, 1974-1975 yıllarında askerliğini Genelkurmay Bilgi İşlem Dairesi'nde yerine getirmiştir. 1977 senesinde doktora derecesini başarıyla alan akademisyen, 1979-1980 akademik döneminde Belçika'da bilimsel çalışmalarını sürdürmüştür. Başarı dolu çalışmalarının neticesinde 1982 yılında doçentlik makamına layık görülmüştür.
Kariyerinde Mimar Sinan Yılları ve Dersleri
Doçentlik unvanını aldıktan sonra akademik hayatına yeni bir soluk getirmek isteyen Sadettin Ökten, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi kadrosuna katılmıştır. Burada gösterdiği üstün akademik başarıların ardından 1989 yılında profesörlük kadrosuna yükseltilmiştir. Kendine özgü anlatım tarzıyla dikkat çeken profesör, öğrencilerine sadece teknik bilgi aktarmakla kalmamıştır. Mimarlık ve mühendisliği felsefi bir boyuta taşıyarak kültür dünyamıza yön vermiştir. Ökten, uzun yıllar emek verdiği Mimar Sinan Üniversitesi Mimarlık Fakültesi bünyesinden nihayetinde emekliye ayrılmıştır.
Akademik kariyeri boyunca yürüttüğü araştırma ve dersler, yazarın entelektüel derinliğinin en büyük göstergeleridir. Farklı eğitim kurumlarında verdiği dersler, onun çok yönlü akademik kişiliğini ortaya koymuştur. Ökten'in üniversitelerde okuttuğu bazı temel dersler şunlardır:
- Bilim Tarihi
- Yapı Teknolojisi Tarihi
- Kent Kültürü
- Kent Estetiği
Yapı mühendisliği alanındaki eğitimciliğinin yanı sıra, proje düzeyinde çok sayıda mesleki uygulamaya da imza atmıştır. Bilim tarihi, felsefe, kültür ve sanat dallarındaki özel ilgisini bu derslerle öğrencilerine aşılamıştır.
Medeniyet Düşüncesi, Yazın Dünyası ve Büyük Ödülü
Sadettin Ökten, bilhassa kent ve İslam medeniyeti üzerindeki derin tahlilleriyle modern Türk düşünce dünyasında özel bir yer edinmiştir. Toplumun kültürel kodlarını ve şehircilik anlayışını manevi bir bakış açısıyla harmanlayan yazar, konuşmalarında bu konulara sıklıkla odaklanmıştır. Mühendislik geçmişini kültür felsefesiyle birleştirerek ortaya özgün bir medeniyet perspektifi koymayı başarmıştır. Mesleki faaliyetlerinin yanı sıra sanat ve kültür dallarındaki çalışmalarını bugün de heyecanla sürdürmektedir.
Düşünce dünyasını kağıda dökerek okurlarıyla paylaşan Ökten, edebiyatımıza çok sayıda kıymetli kitap kazandırmıştır. Yazın dünyasında ses getiren eserleri, toplumsal değişimleri ve medeniyet algımızı sorgulayan başucu kitapları haline gelmiştir. Bu üretken yazarın kaleminden çıkan önemli eserler şunlardır:
- Dünyaya Geldim Gitmeye - Gönül Sadası'ndan Akisler (Kemal Sayar ile ortak çalışma)
- Aşk ile Ânı Seyretmek: Gönül Sadası'ndan Akisler
- Fincanımda Cola Var!
- Örselenmiş Osmanlı'dan Medeniyet Umuduna
- Gelenek Sanat ve Medeniyet
- Aslında Bir Sanat Var - Sanat Birey ve Toplum Üzerine
- Yahya Kemal'in İstanbul'u ve Devamı
- Yahya Kemal'in Rüzgarıyla Düşünceler ve Duyuşlar
- İçimde AVM Var
- Hayatımdan Portreler
- Mesken ve Mesken Mimarımız
Kültür ve medeniyet dünyamıza yaptığı bu eşsiz katkılar, devlet nezdinde de büyük bir takdirle karşılanmıştır. Bu doğrultuda Prof. Dr. Sadettin Ökten, 2020 yılı Ekim ayında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında Kültür Tarihi alanındaki ödüule layık görülmüştür. Ödül, onun yaşamı boyunca yürüttüğü akademik ve kültürel çalışmalarının taçlandırıldığı anlamlı bir dönüm noktası olmuştur.