Türk edebiyat dünyasının önemli isimlerinden biri olan çevirmen ve yazar Şadan Karadeniz, 1 Mart 1931 tarihinde Trabzon’da dünyaya gelmiştir. Başarılı isim, Ankara Üniversitesi’ndeki eğitim hayatının ardından radyo yayıncılığı, televizyonculuk ve resmi kurumlarda üstlendiği edebi görevlerle kültür hayatımıza yön vermiştir. Trabzon doğumlu yazar, üretken bir ömür sürdü. Çeviri dünyasındaki yetkinliği sayesinde özellikle dünyaca ünlü İtalyan yazar Umberto Eco’nun başyapıtları arasında gösterilen eserleri dilimize kazandırarak ülkemizdeki pek çok okurun ve edebiyat araştırmacısının takdirini kazanmıştır.
Eğitim Hayatı ve Mesleki Deneyimleri
Akademik yolculuğuna başkentte yön veren Karadeniz, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi bünyesinde bulunan İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü başarıyla tamamlamıştır. Buradan mezun olduktan sonra çalışma hayatına hızlıca adım atarak farklı mecralarda uzmanlık görevleri üstlenmiştir. Britanya merkezli yayın kuruluşu olan BBC Türkçe Yayınlar servisinde program uzmanı olarak görev yapmıştır. Buradaki çalışmalarının sonrasında yurt içine dönen usta kalem, ülkemizin köklü yayın organı TRT çatısı altında program uzmanlığı vazifesini sürdürmüştür. Sadece yayıncılıkla yetinmeyen yazar, akademik çalışmalara da destek sağlamıştır. Karadeniz, köklü bir geçmişe sahip olan Türk Tarih Kurumu bünyesinde uzman çevirmen olarak görev alarak tarih araştırmalarına katkı sunmuştur.
Şadan Karadeniz’in kariyeri boyunca uzmanlık ve çevirmenlik alanlarında hizmet sunduğu başlıca kurumlar şu şekildedir:
- BBC Türkçe Yayınlar Bölümü (Program Uzmanlığı)
- TRT (Program Uzmanlığı)
- Türk Tarih Kurumu (Uzman Çevirmenlik)
Umberto Eco Çevirileri ve Edebi Başarıları
Meslek hayatında çevirmen kimliğiyle öne çıkan Şadan Karadeniz, dünya edebiyatının en zorlu metinlerini Türkçe okuruyla buluşturmuştur. İtalyan edebiyatçı Umberto Eco’nun kaleme aldığı meşhur yapıtları dilimize kazandırması, onun kariyerindeki en büyük dönüm noktalarından biridir. Yazarın tüm dünyada kült haline gelmiş olan ünlü yapıtları Gülün Adı ile Foucault Sarkacı isimli romanlarını aslına tamamen sadık kalarak son derece akıcı ve duru bir Türkçe ile çevirmiştir. Bu titiz çalışmaları sayesinde edebiyat çevrelerinde geniş kitleler tarafından takdirle karşılanmış ve adını geniş kitlelere duyurmayı başarmıştır. Bu çeviriler büyük beğeni topladı. Çeviri faaliyetleriyle sınırlı kalmayan üretken isim, ilerleyen dönemlerde kendi telif eserlerini de edebiyat dünyasına armağan etmiştir.
Telif Eserleri, Dergi Yazıları ve Onur Ödülü
Yaratıcı yazarlık serüveninde farklı türleri deneyimleyen usta yazar, 1998 senesinde Uçan Kaçan Sözcüklerin Ardında-Bir Çevirmenin Güncesi isimli kitabını yayımlamıştır. Bu eserinde çeviri mesleğinin mutfağını ve kendi içsel yolculuğunu samimi bir dille okura aktarmıştır. Bir yıl sonra, 1999 yılında ise Gelgitler ismini verdiği novella tarzındaki anlatı kitabı okuyucuyla buluşmuştur. Karadeniz'in kaleme aldığı edebi incelemeler, makaleler ve çeşitli yazılar, saygın edebiyat dergilerinden biri olan Kitap-lık sayfalarında yer bulmuştur. Karadeniz'in edebiyata ve Türkçeye yaptığı katkılar hiçbir zaman karşılıksız kalmamıştır. Usta yazar, 2016 yılında düzenlenen 84. Dil Bayramı Onur Ödülleri töreninde onur ödülüne layık görülen saygın edebiyatçılar arasında yerini almıştır.