Türk sanat dünyasının en saygın çınarlarından biri olan Rutkay Aziz, 16 Mayıs 1947'de İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Gerçek adı Aziz Ünal Rutkay olan usta sanatçı, sanatseverlerin gönlünde derin bir iz bırakmıştır. Bakırköy Lisesi'ndeki gençlik yıllarında, sinemanın efsane ismi Tarık Akan ile yolları kesişti. Bu dostluk, onun tiyatroya adım atmasını sağladı. İlk adımı lise yıllarında attı. Daha sonra Muhsin Ertuğrul yönetimindeki LCC Tiyatro Okulu'nda eğitim alarak yeteneğini profesyonel boyuta taşıdı. İlk sahne deneyimini ise Peter Weiss imzalı 'Marat/Sade' oyununda Jean-Paul Marat karakteriyle kazandı. Sanatçı, tiyatro salonlarından televizyon ekranlarına kadar uzanan çok geniş bir yelpazede izleyicileri büyülemeyi başarmıştır.
Avusturya Koleji'nden Ankara Sanat Tiyatrosu'na
Usta sanatçının çocukluk ve gençlik dönemi, köklü bir aile geçmişi ve disiplinli bir eğitim süreciyle harmanlanmıştır. Babası Fikri Rutkay, elektrik mühendisi olmasının yanında amatör bir sinemacıydı. Amcası Fuat Rutkay ise sinema sektöründe film yapımcılığı yapıyordu. Bu sanat dolu ortam, onun geleceğini de şekillendirdi. Ailenin geçmişi ülkemizin yakın tarihiyle de kesişmektedir. Sanatçının halaları Mustafa Kemal Atatürk'ün poker arkadaşı, eniştesi Atatürk'ün özel kalemi ve babası ise muhafız alayında teğmen olarak görev almıştır. Eğitimine Sankt Georg Avusturya Koleji ortaokulunda başlayan sanatçının okulda soyadı adından önce okunduğu için adı 'Rutkay Aziz' olarak kalmıştır. Bu isim zamanla onun kalıcı sahne adı haline geldi.
Ortaokul eğitiminden sonra Bakırköy Lisesi'ne kaydolan sanatçı, lisans öğrenimini ise Galatasaray Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi'nde tamamladı. Tiyatroya olan sarsılmaz tutkusu onu hep sahnede tuttu. Profesyonel sanat hayatına 1971 yılından itibaren Ankara Sanat Tiyatrosu'nda (AST) devam etti. AST onun adeta ikinci evi oldu. Usta oyuncu, 1972 yılında İsmet Küntay'ın kaleme aldığı '403. Kilometre' isimli tiyatro oyununda ilk kez yönetmenlik koltuğuna oturdu. 1973 yılında ise aynı tiyatroda sanat yönetmenliği görevini de üstlenerek tiyatronun sanatsal rotasını belirleyen isimlerden biri konumuna yükseldi.
Sinema Dünyası ve Unutulmaz Atatürk Rolü
Sahnelerin dev ismi, beyaz perdeye adım atmak için kırk yaşına kadar beklemiştir. İlk sinema deneyimini 1987 yılında Zülfü Livaneli'nin yönettiği 'Yer Demir Gök Bakır' filmiyle yaşadı. Bu başarılı başlangıç sinema kariyerinde yeni ufuklar açtı. Ancak onun adını Türk sinema ve televizyon tarihine altın harflerle yazdıran asıl çalışma Ziya Öztan yönetmenliğinde gerçekleşti. Öztan'ın hem televizyon hem de sinema için hazırladığı 'Kurtuluş' dizisinde ve bu yapıtın devamı niteliğindeki 'Cumhuriyet' filminde Mustafa Kemal Atatürk karakterini canlandırdı. Büyük liderin karizmatik, entelektüel ve vakur duruşunu eşsiz bir başarıyla perdeye yansıttı. Bu unutulmaz performans, Rutkay Aziz ismini Türk ulusunun gönlünde bambaşka bir yere taşımıştır.
Televizyon Ekranları, Ödülü ve Kültürel Mirası
Tiyatro sahnelerindeki eşsiz duruşunun yanı sıra televizyon yapımlarında da boy gösteren sanatçı, geniş kitlelerin beğenisini topladı. Canlandırdığı karakterlerle izleyicilerin evlerine konuk oldu ve her rolüyle hafızalarda yer edindi. Usta oyuncunun rol aldığı başlıca popüler televizyon dizileri şunlardır:
- Bizimkiler (1997)
- Hayat Bilgisi (2003)
- Avrupa Yakası (2006)
- Yalan Dünya (2012)
Sanata adanmış ömrü boyunca pek çok değerli ödüle layık görülen usta aktör, Altın Koza Film Festivali'nde aldığı 'Yaşam Boyu Onur Ödülü' ile bu başarılarını taçlandırmıştır. Oyunculuk dışındaki kişisel ilgi alanlarıyla da dikkat çeken sanatçı, iyi derecede Almanca ve Fransızca bilmektedir. Şiir okumak ve şiir yazmak onun en büyük uğraşları arasındadır. Kendisi gibi oyunculuk mesleğini seçen kızı Doğa Rutkay da babasının izinden gitmektedir. Rutkay Aziz, günümüzde Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı'nın başkanı olarak görev almaktadır. Sanatçı bu yolla kültürel mirasımıza katkı sunmaya devam etmektedir.