Cumhuriyet'in ilk kuşak mimarlarından biri olan Recai Akçay, 1909 yılında Bartın'da dünyaya gelmiş ve ülkenin modern yapılaşma sürecinde önemli roller üstlenmiş bir Cumhuriyet mimarıdır. İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra İstanbul'da yüksek mimarlık eğitimi alan Akçay, kariyeri boyunca hem serbest mimar olarak hem de kamu kurumlarında kritik görevlerde bulunarak Türk mimarlık tarihine katkı sağlamıştır. Ankara ve İstanbul başta olmak üzere Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde iz bırakan projelerde çalışan üretken mimar, 12 Ekim 1967 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yummuştur.
Eğitim Hayatı ve Ernst Arnold Egli Dönemi
Üsküdarlı Harun Bey ile Hatice Nuriye Hanım'ın oğlu olan Akçay, lise eğitimini köklü eğitim kurumlarından İstanbul Lisesi'nde tamamladı. Ardından girdiği İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimarlık Bölümü'nden 1931 yılında başarıyla mezun oldu. Bu nitelikli eğitim mesleki kimliğini şekillendirdi. Meslek hayatının ilk yıllarında, dönemin ünlü İsviçreli mimarı Ernst Arnold Egli'nin özel atölyesinde çalışmaya başladı. 1933 yılına kadar süren bu verimli ortaklık döneminde pek çok anıtsal projede görev aldı. Tasarım süreçlerinde yer aldığı önemli yapılar şunlardır:
- Ankara 19 Mayıs Stadyumu
- Bebek'teki Ragıp Devres Villası
- Koçzade Hanı
- Tarım Bakanlığı Süthane ve Şaraphane Enstitüsü
- Edirne Yanıkkışla Hapishanesi
Kamu Hizmetleri ve İller Bankası Yılları
Mesleki deneyimini Mersin Belediyesi bünyesinde sürdürdü. Vatan görevini yapmak üzere 1934-1935 yılları arasında bu görevine ara vererek zorunlu askerliğini tamamladı. Terhis olduktan hemen sonra, 1935'te Manisa, 1936'da ise İzmit belediyelerinde mimarlık yapmaya devam etti. Bu görevler ona büyük tecrübe kazandırdı. Genç mimarın bu belediyelerdeki başarılı ve özverili çalışmaları, onun 1937 yılında Bayındırlık Bakanlığı Şehircilik Fen Heyeti kadrosuna seçilmesini sağlarken, burada yaklaşık iki yıl çalıştıktan sonra Ankara'da kendi bağımsız mimarlık bürosunu kurmasının önünü açmıştır. Serbest çalışma hayatını 1943 yılından itibaren İstanbul'da sürdüren Akçay, şehircilik alanındaki uzmanlığıyla öne çıkmaya devam etti.
Şehircilik Uzmanlığı ve Son Yılları
Kamu hizmetine duyduğu bağlılıkla Akçay, 1945 yılında Belediyeler Fen Heyeti'nin şehircilik biriminde yüksek mimar unvanıyla yeniden göreve başladı. Aynı yıl içinde ülkemizin önemli finans ve imar kurumlarından biri olan İller Bankası kuruldu. Kuruluş aşamasından itibaren İller Bankası ailesine katılan başarılı mimar, vefat ettiği döneme kadar burada çalıştı. Yaklaşık yirmi iki yıl boyunca kurumun şehircilik projelerinde farklı idari ve teknik pozisyonlarda görevler üstlendi. Mesleki kariyeri boyunca disiplinli çalışmasıyla tanınan Akçay, ömrünün son gününe kadar ülkesine hizmet etmeyi sürdürdü. Eserleri şehircilik vizyonunu yansıtır. Değerli çalışmaları günümüzde de korunmaktadır.