Rauf Saygın, 1914 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, Türk tıp tarihinde özellikle solunum sistemi ve göğüs hastalıkları alanında gerçekleştirdiği öncü çalışmalarla adını altın harflerle yazdırmış seçkin bir hekim ve akademisyendir. Genç yaşta adım attığı tıp dünyasında yenilikçi teşhis yöntemlerinin öncülüğünü üstlenen Saygın, 1939 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden başarıyla mezun olmuştur. Meslek hayatı boyunca sadece hekimlik yapmakla kalmamış; akademik kürsülerin kurulmasında, ulusal derneklerin hayata geçirilmesinde ve çevre sağlığı gibi modern konularda komitelere başkanlık ederek çok yönlü bir portre çizmiştir. Tıp camiasında çok saygın bir yere sahipti. İstanbul'da başlattığı klinik uygulamalarla tanınan bilim insanı, ardında büyük bir miras bıraktı.
Türkiye'de Solunum Hastalıkları Teşhisinde Bir Dönüm Noktası
Tıp dünyasına adım attığı ilk yıllardan itibaren araştırmacı ruhuyla dikkat çeken Rauf Saygın, Türkiye'de göğüs hastalıkları branşının gelişim seyrini değiştiren en kritik adımı 1953 yılında atmıştır. O dönemde dünyada yeni yeni yaygınlaşan rijit bronkoskopi uygulamalarını İstanbul bünyesinde ilk kez hayata geçiren hekim kendisi olmuştur. Eş zamanlı olarak Ankara'da bu yöntemi uygulayan meslektaşı Selahattin Akkaynak ile birlikte, ülkedeki akciğer ve solunum yolu hastalıklarının modern tanı süreçlerinde yeni bir çağ başlatmışlardır. Bu büyük klinik başarının ardından akademik basamakları hızla tırmanan başarılı hekim, 1954 yılında doçentlik unvanını almaya hak kazanmıştır. Alanındaki derin uzmanlığı ve klinik tecrübesiyle dikkat çeken Saygın, 1963 yılında profesörlük kadrosuna atanarak akademik yetkinliğini en üst düzeye ulaştırmıştır. Kendisi, alanının önde gelenleri arasında sayılıyordu.
Akademik Tasfiyeler ve 147'ler Dönemi
Prof. Dr. Rauf Saygın'ın mesleki yaşantısı, Türkiye'nin çalkantılı siyasi dönemlerindeki üniversite reformlarından ve tasfiyelerinden de derin biçimde etkilenmiştir. 27 Mayıs Darbesi'nin ardından üniversitelerde gerçekleştirilen idari düzenlemeler kapsamında, 28 Ekim 1960 tarihinde görevinden uzaklaştırılan akademisyenler arasında yer almıştır. Tarihe "147'ler" olarak geçen ve üniversitelerden ihraç edilen bu seçkin akademisyen grubunun içerisinde yer aldığında, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fitizyoloji kürsüsünde görev yapmaktaydı. Yaşanan bu zorunlu ayrılık dönemi iki yıl sürmüş ve Saygın, 1962 yılında yasal düzenlemelerle üniversitedeki kürsüsüne yeniden geri dönmüştür. Göreve iade edilmesinin ardından çalışmalarına hız kesmeden devam eden deneyimli hekim, 1964 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fitizyoloji Seleksiyonu'nun liderliğini üstlenmiştir. 1971'de ise Pnömo-Fitizyoloji Kürsüsü Başkanı olarak görev aldı.
Kurucu Kimliği, TÜSAD ve İdari Rolleri
Rauf Saygın'ın en büyük miraslarından biri de kurucusu olduğu akademik ve sivil oluşumlarıdır. Saygın, günümüzde de etkinliğini sürdüren İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nın doğrudan kurucusu olarak tarihe geçmiştir. Tıbbi dernekleşmenin gücüne inanan öncü hekim, 22 Haziran 1970 tarihinde Meliha Terzioğlu ve alanın diğer ileri gelen akademisyenleriyle bir araya gelmiştir. Solunum sistemi üzerine akademik çalışmalar yürütmek amacıyla kurulan Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği'nin (TÜSAD) kurucuları arasında yer aldı. Bu derneğin ilk yönetim kurulunda ise ikinci başkanlık görevini üstlendi. Ülke genelinde solunum hastalıkları alanındaki bilimsel çalışmaları organize etmek adına bu dernek büyük bir dönüm noktası oluşturmuştur.
Akademik ve klinik çalışmalarının yanı sıra Rauf Saygın, kariyeri boyunca pek çok kurul ve kuruluşta kritik roller üstlenmiştir. Bu kapsamda üstlendiği kurumsal ve idari görevler şu şekilde sıralanabilir:
- İstanbul Üniversitesi Senatosu üyeliği,
- Adli Tıp Kurumu bünyesinde yürütülen kurul üyelikleri,
- 12 Kasım 1968 tarihinde TÜBİTAK bünyesinde hava kirliliği konularını incelemek amacıyla kurulan kurulun başkanlığı,
- 1981 yılında Üniversitelerarası Kurul kontenjanından seçilerek 1983 yılına kadar sürdürdüğü Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyeliği.
Sağlık sektöründeki yerli üretimi desteklemek amacıyla ise Türkiye'nin köklü ilaç şirketlerinden Deva Holding'in kurucu ortakları arasında yer alarak sanayi alanında da varlık göstermiştir. Kendisi 2003 yılının Temmuz-Ağustos döneminde hayatını kaybetmiştir. 2004 yılında anısına "İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Prof. Dr. Rauf Saygın anısına" başlıklı bir kitap çıkarılmıştır.