Doğumu ve Ailesi
Doğum adı Agnes Gonca Boyacı olan Rahibe Teresa, 26 Ağustos 1910'da o dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun Kosova Vilayeti'ne bağlı Üsküp'te doğdu. Arnavutça adı Anjezë Gonxhë Bojaxhiu'dur. Hindistan diplomatik pasaportundaki bilgilere göre doğum yeri Üsküp'tür. Babası Nikolas Boyacı Ulah kökenliydi, annesi Dranafile Bernai Venedik tarafından gelmişti. Üç kardeşin en küçüğüydü. Ailesi geniş bir konakta yaşayan seçkin bir zümredendi. Babası hem müteahhit hem şehir meclisinde söz sahibi biriydi; Arnavutçanın yanı sıra Sırpça ve Türkçe de biliyordu. Nikolas, Gonca dokuz yaşındayken öldü.
Dini Yola Girişi
Joan Graff Clucas'ın biyografisine göre Agnes, 12 yaşındayken misyonerlerin yaşamları ve Bengal'deki hizmetleri hakkındaki hikâyelerden etkilenmişti. 15 Ağustos 1928'de Vitina-Letnice'deki Siyah Meryem tapınağında dua ederken kararı daha da kesinleşti. 1928'de 18 yaşında evden ayrılarak İrlanda'nın Rathfarnham kentindeki Loreto Manastırı'nda Loreto Rahibeleri'ne katıldı. Annesini ve kız kardeşini bir daha göremedi. 1929'da Hindistan'a geldi, Darjeeling'de rahibelik eğitimine başladı, Bengalce öğrendi ve manastırın yakınındaki Azize Teresa Okulu'nda ders verdi. İlk dini yeminlerini 24 Mayıs 1931'de etti ve Thérèse de Lisieux'nün adını seçti; manastırda bu adı zaten bir rahibe aldığı için İspanyolca yazılışı olan Teresa'yı tercih etti.
14 Mayıs 1937'de Kalküta'nın doğusunda Entally'deki Loreto Manastır Okulu'nda öğretmenlik yaparken ciddi yeminlerini etti ve "Ana" unvanını aldı. Yaklaşık yirmi yıl orada hizmet etti, 1944'te başöğretmen oldu.
Yoksullara Hizmet ve Hayırsever Misyonerler
10 Eylül 1946'da, yıllık inziva için Kalküta'dan Darjeeling'e trenle giderken "çağrı içindeki çağrı" olarak tanımladığı deneyimi yaşadı: manastırı bırakıp yoksulların arasında yaşayarak onlara yardım etmeliydi. 1948'de geleneksel Loreto kıyafetini bırakıp mavi kenarlı beyaz pamuklu bir sari giydi, Hint vatandaşlığına geçti, Patna'da kısa bir temel tıp eğitimi aldı ve gecekondu mahallelerine girdi. Önce Motijhil'de bir okul kurdu. İlk yılında geliri olmadığı için yiyecek ve malzeme dilendi.
7 Ekim 1950'de Vatikan'dan, sonradan Hayırsever Misyonerler adını alacak cemaati kurma izni aldı. 1952'de terk edilmiş bir Hindu tapınağını, yoksullar için ücretsiz Kalighat Ölmekte Olanlar Evi'ne (Nirmal Hriday) çevirdi; burada herkes kendi inancına uygun biçimde ölme imkânı buldu. Cüzzam hastaları için Shanti Nagar'ı açtı, 1955'te yetimler ve evsiz gençler için Nirmala Shishu Bhavan'ı kurdu. 1965'te beş rahibeyle Venezuela'da ev açarak cemaati yurt dışına taşıdı; 1968'de Roma, Tanzanya ve Avusturya'da evler açıldı. Cemaat 2012 itibarıyla 133'ten fazla ülkede faaliyet gösteriyor ve 4.500'den fazla rahibe barınma hizmetleri, aşevleri, dispanserler, yetimhaneler ve okullar işletiyor. Üyeler iffet, yoksulluk ve itaat yeminlerinin yanında "en yoksullara gönülden, ücretsiz hizmet" yemini ederler.
Ödülleri ve Ölümü
Rahibe Teresa 1962 Ramon Magsaysay Barış Ödülü'nü ve 1979 Nobel Barış Ödülü'nü aldı. 5 Eylül 1997'de Kalküta'da öldü. 4 Eylül 2016'da Katolik Kilisesi tarafından Kalküta'nın Azizesi Teresa olarak azize ilan edildi; ölüm günü 5 Eylül yortu günü kabul edilmektedir. Navin Chawla'nın yazdığı yetkili biyografisi 1992'de yayımlandı.
Benzer kişiler
- İsa Coşkuner (Üsküp Doğumlu)
- Kemal Doğan (Üsküp Doğumlu)
- Osman Tufan (Üsküp Doğumlu)
- Yahya Kemal Beyatlı (Üsküp Doğumlu)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Rahibe Teresa maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.