Türkiye'nin siyaset bilimi ve iktisat alanındaki en saygın aydınlarından biri olan Prof. Dr. Toktamiş Ateş, 1944 senesinde Konya'nın Cihanbeyli ilçesinde dünyaya gelerek ülkenin düşünsel geleceğine yön verecek adımların ilkini burada attı. Akademik birikimiyle tanınan yazar, Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi'nde vefat etti. Uzun süredir tedavi gören değerli bilim insanı, organ yetmezliği sebebiyle 69 yaşında aramızdan ayrıldı. Hayatı boyunca 30'dan fazla kitaba imza atan ünlü isim, on yılı aşkın bir süre boyunca ulusal gazetelerde yazdı.
Akademik Yükseliş ve Siyaset Bilimi Kürsüsü
Şarkiyat araştırmalarıyla tanınan Ahmet Ateş ile Fikret Ateş'in oğlu olan Toktamiş Ateş, köklü okulların ikliminde yetişti. Avukatlık mesleğini icra eden 1941 doğumlu ağabeyi Bahattin Ertunga Ateş ile birlikte sevgi dolu bir ailede büyüdü. Ortaöğrenimini Avusturya okulu Sankt Georg Lisesi'nin orta kısmında tamamlayan genç Toktamiş, lise eğitimini tarihi Vefa Lisesi'nde bitirdi. İstanbul Üniversitesi İktisat Bölümü'nü 1967 yılında tamamladı. Mezuniyetinin hemen ardından mezun olduğu fakültenin Siyasal Bilimler Kürsüsü'ne asistan olarak atandı. Akademik kariyerine yön veren bilim insanı, 1969 yılında "Kurtuluş Dönemi Osmanlı Toplumunun Siyasal Yapısı" teziyle doktorasını tamamladı. Çalışmalarını demokrasi kuramları üzerine yoğunlaştırarak 1974'te "Demokrasi Teorisi" çalışmasıyla doçent oldu. Bu başarılı akademik yolculuk, 1982 senesinde profesör unvanını almasıyla zirveye ulaştı.
Uluslararası Deneyim ve Medya Çalışmaları
Birçok farklı kurumda da dersler verdi. Akademik araştırmalarını ve birikimini uluslararası alana da taşımak isteyen Ateş, çeşitli dönemlerde Amerika Birleşik Devletleri'nin Iowa eyaletinde ve Almanya'nın Berlin ile Münih şehirlerindeki üniversitelerde konuk öğretim üyesi olarak önemli dersler verdi. İstanbul Üniversitesi bünyesinde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü başkanlığı görevini uzun yıllar yürüttü. Kurucuları arasında yer aldığı İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde yönetim kurulu üyeliği görevini üstlendi. Ayrıca Zirve Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesi olarak akademik birikimini yeni nesillere aktarmayı sürdürdü. Sadece üniversite kürsülerinde kalmayan Toktamiş Ateş, toplumu aydınlatmak amacıyla düşüncelerini gazete yazılarıyla paylaştı. Cumhuriyet Gazetesi'nde on yıldan fazla yazdı. Vefatından önceki son dönemde ise Bugün Gazetesi çatısı altında köşe yazarı olarak okuyucularıyla buluşuyordu.
Önemli Eserleri ve Aile Hayatı
Yaşamı boyunca üretken bir yazar portresi çizen Toktamiş Ateş, geride otuzu aşkın değerli yapıt bıraktı. Kaleme aldığı eserlerinde özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme süreci, demokratikleşme yolundaki sancılı aşamaları, laiklik ilkesinin önemi ve cumhuriyet değerlerinin korunması gibi toplumsal meseleler üzerinde özel olarak eğildi. Prof. Dr. Nevin Ateş ile evliydi. Bu evlilikten Ayşegül adında bir kızı oldu. Demokrasi kültürü ve toplumsal uzlaşı denildiğinde akla gelen ilk isimlerden olan Ateş'in geniş kitlelerce okunan kitaplarından bazıları şunlardır:
- Türk Devrim Tarihi
- Demokrasi
- Cumhuriyet ve Laiklik
- Dünyada ve Türkiye'de Laiklik
- Osmanlı Toplumunun Siyasal Yapısı
- Biz Devrimi Çok Seviyoruz
- Kemalizm'in Özü
- Kızıma Atatürk'ü Anlatıyorum
Toktamiş Ateş, sadece akademik çalışmalarıyla değil, toplumsal barışa sunduğu katkılarla ve hoşgörülü tavrıyla da her zaman saygıyla anılacaktır.