Türkiye’nin deprem araştırmaları ve yer bilimleri alanındaki öncü kurumu Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE), 8 Mayıs 2024 tarihinde yeni liderine kavuştu. Görev süresi sona eren Prof. Dr. Haluk Özener’in yerine kurum müdürlüğü koltuğuna, uluslararası yer bilimleri projeleriyle tanınan saygın jeofizik uzmanı Prof. Dr. Nurcan Meral Özel getirildi. İstanbul’da dünyaya gelen ve akademik kariyerini dünya çapında üst düzey görevlerle taçlandıran Özel, enstitünün bilimsel ve teknolojik yetkinliğini daha da ileriye taşımayı hedeflemektedir.
Akademik Temelleri ve Japonya’da Sismoloji Çalışmaları
Özel’in yer bilimlerine olan ilgisi, Boğaziçi Üniversitesi’nde aldığı güçlü eğitimle başladı. Jeofizik Mühendisliği, Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı bölümünden 1990 yılında başarıyla mezun olan genç araştırmacı, eğitim hayatına Uzak Doğu’da devam etti. Sismoloji alanında derinleşmek amacıyla Japonya’ya giden Özel, 1991-1996 yılları arasında Hokkaido Üniversitesi’nde doktora eğitimini tamamladı. Japonya’da geçirdiği bu yıllar, ona ilerleyen dönemlerde yürüteceği uluslararası projeler için geniş bir vizyon ve bilimsel ağ sağladı.
Kandilli Rasathanesi’ndeki Bilimsel Liderliği
Yurtdışındaki başarılı çalışmalarının ardından Türkiye’ye dönen Prof. Dr. Özel, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü bünyesinde yükseldi. Jeofizik Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yaparken, akademik birikimini genç nesillere aktarmayı da ihmal etmedi. Kariyeri boyunca yetiştirdiği 20’den fazla yüksek lisans ve doktora öğrencisi ile yer bilimleri alanına kalıcı değerler kazandırdı. Aynı zamanda, uluslararası saygın dergilerde yayınlanmış 100’den fazla bilimsel makalesi bulunmaktadır.
Enstitü bünyesinde 2009-2014 yılları arasında müdür yardımcılığı görevini de yürüten Özel, bu süreçte tüm sismolojik operasyonların sevk ve idaresinden sorumlu oldu. Ayrıca ülkemizin deprem ve afet izleme altyapısını güçlendirmek adına çok önemli adımlar attı. UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu çatısı altında yürütülen çalışmalarla; Doğu Akdeniz, Ege Denizi ve Karadeniz’e yönelik bölgesel tsunami uyarı hizmeti veren KRDAE Ulusal Tsunami Uyarı Merkezi’nin kurulmasına bizzat öncü ve liderlik etti.
Birleşmiş Milletler Görevi ve Küresel Teknoloji Yönetimi
Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, ulusal sınırları aşan bilimsel başarılarıyla küresel platformlarda da adından sıkça söz ettirdi. Birleşmiş Milletler (BM) Nükleer Silahların Yasaklanması organizasyonu kapsamında, 184 ülkenin ortak kararıyla oldukça önemli bir göreve seçildi. Bu doğrultuda, 98 ülkede konuşlanmış ve dört farklı yüksek teknolojiyle donatılmış Uluslararası İzleme Ağı’nın yönetimini sekiz yıl boyunca başarıyla üstlendi. 2014-2022 yılları arasındaki bu görevi sırasında, küresel izleme sistemlerinin teknolojik ve bilimsel açıdan modernize edilmesini sağladı.
Uluslararası alandaki bu yönetsel ve bilimsel başarıları, kendisinin dünya çapındaki tanınırlığını pekiştirdi. BM çatısı altında, Antarktika’dan Ekvator’a kadar uzanan farklı coğrafyalarda yeni kara ve deniz altı izleme istasyonlarının kurulumunu ekibiyle birlikte hayata geçirdi. Bu üstün gayretleri sayesinde Özel, 2017 yılında "Uluslararası Platformda Teknolojiye Damgasını Vuran Altı Kadın Lider" arasına adını yazdırmayı başardı.
Japonya Devlet Nişanı ve Uluslararası Mirası
Nükleer silahlardan arınmış bir dünyanın inşa edilmesine ve örgütün Japonya ile olan iş birlişinin geliştirilmesine sağladığı katkılar, ona uluslararası alanda en prestijli nişanlardan birini getirdi. Türkiye ve Japonya diplomatik ilişkilerinin yüzüncü yılına denk gelen 2024 yılında, Japonya’nın saygın nişanlarından biri olan "Altın Işıklar, Yükselen Güneş Nişanı ve Boyun Bağı" ile şeriflendirildi. Hem ulusal hem de uluslararası arenada çok boyutlu sismik projeleri hayata geçiren Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, yer bilimlerinde ülkemizin dünyaya açılan en parlak yüzlerinden biri olmaya devam etmektedir.
Öne Çıkan Başarıları
- Kandilli Rasathanesi bünyesinde Doğu Akdeniz, Ege ve Karadeniz bölgelerine tsunami uyarı hizmeti sunan Ulusal Tsunami Uyarı Merkezi’nin kuruluşuna öncülük etmesi.
- Birleşmiş Milletler Nükleer Silahların Yasaklanması organizasyonu bünyesinde Uluslararası İzleme Ağı’nın 8 yıl boyunca başarıyla yönetilmesi.
- Antarktika’dan Ekvator’a kadar farklı bölgelerde yüksek teknolojili yeni kara ve deniz altı izleme istasyonları kurulması.
- 2024 yılında nükleer silahsızlanmaya sunduğu katkılardan ötürü Japonya’nın "Altın Işıklar, Yükselen Güneş Nişanı ve Boyun Bağı" devlet nişanı ile ödüllendirilmesi.
- 2017’de küresel düzeyde "Uluslararası Platformda Teknolojiye Damgasını Vuran Altı Kadın Lider" listesinde yer alması.