Tıp etiği ve tıp tarihi alanındaki değerli araştırmalarıyla bilinen Prof. Dr. Nuran Yıldırım, 16 Haziran 1948 tarihinde Edirne'de dünyaya geldi. Akademik kariyerini büyük oranda İstanbul Üniversitesi bünyesinde şekillendirdi. Başarılı bilim insanı, geçmişten günümüze sağlık uygulamalarını ve tıbbi ahlak kurallarını inceleyen çalışmalara imza atmıştır. Yıldırım, özellikle Osmanlı Çiçek Aşısı'nın Avrupa'ya transferine dair sunduğu tarihi kanıtlar ve sağlık politikalarına katkılarıyla geniş kitlelerce tanınmaktadır. Covid-19 salgını döneminde oluşturulan Toplum Bilimleri Kurulu üyeleri arasında yer alarak ülke genelindeki salgın yönetimine de yön vermiştir.
Akademik Yaşamı ve Mesleki Yükselişi
İlköğretimini Edirne Kurtuluş İlkokulu'nda tamamlayan Nuran Yıldırım, orta ve lise eğitimini ise Edirne Lisesi çatısı altında sürdürdü. 1965 yılında liseden mezuniyetinin ardından yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde sürdürerek 1970 senesinde diploma aldı. Mezun olduğu yıl İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Kürsüsü bünyesinde Osmanlıca okutmanı olarak ilk görevine başladı. Tıp tarihi sahasındaki yetkinliğini her geçen yıl artırdı. 1982 yılında doktora unvanını başarıyla elde etti. 1990 yılında doçentlik derecesine ulaştı. Bu tıbbi gelişim sürecinin ardından 1996 senesinde profesörlük kadrosuna atandı.
Eğitim serüvenine olan tutkusu sebebiyle 1973 senesinde girdıği üniversite sınavında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni de kazandı. Buradaki hukuk eğitimine bir müddet devam ettikten sonra tđbbi tarih çalışmalarına daha fazla odaklanabilmek amacıyla bu fakülteden ayrıldı. Yıldırım, 2011 ile 2015 seneleri arasında kendi bölümü olan Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü. Mesleki hayatında sadece araştırmalarıyla değil, verdiği değerli derslerle de geleceğin hekimlerine ve bilim insanlarına rehberlik etti. Bu doğrultuda 1998-2009 yıllarında Tıbbi Laboratuvar Programı'nda dersler verirken, emekliliğine yakın dönemde Bilim Tarihi Bölümü'nde de eğitim faaliyetlerini sürdürdü.
Tıbbi Etik Kurulları ve Kurumsal Katkıları
Kariyeri boyunca çok sayıda kritik idari ve akademik kurulda üyelik üstlenen Prof. Dr. Nuran Yıldırım, sağlık etiğinin kurumsallaşmasında büyük rol oynamıştır. Kurumsal düzeyde üstlendiği önemli sorumluluklar arasında şunlar yer almaktadır:
- 1993 ile 2009 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu üyeliği yapmıştır.
- 2010-2014 döneminde İstanbul Üniversitesi Etik Kurulu'nun kurucu üyeleri arasında görev yapmıştır.
- 2012 ve 2014 yıllarında YÖK Tıp ve Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu üyeliği yürütmüş, 2015 senesinde ise bu saygın kurulun başkanlığını gerçekleştirmiştir.
- 2012-2015 senelerinde Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin kurucuları arasında bulunmuştur.
- 2015-2017 yılları arasında ise Türk Tıp Tarihi Kurumu Başkanı unvanıyla sektöre rehberlik etmiştir.
Kendisi, 16 Haziran 2015'te resmi olarak emekliye ayrılmıştır. Fakat bilime katkı sunmayı sürdüren profesör, 26 Ekim 2016 tarihinden bu yana Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Başkanı olarak akademik yolculuğuna ve genç kuşakları yetiştirmeye devam etmektedir.
Osmanlı Çiçek Aşısı Keşfi ve Salgınla Mücadele
Nuran Yıldırım'ın dünya sağlık tarihine sunduğu en büyük katkılardan biri, 2015 yılında yaptığı tarihi keştir. Yazar, Osmanlı Devleti'nin 1700'lü yıllarda çiçek hastalığına karşı uyguladığı Türk usulü aşılama yönteminin, o dönem büyük kıyımlar yaşayan İngiltere'ye ulaşarak Avrupa'ya nasıl yayıldığını belgeleriyle ortaya koydu. Tarihi verilere göre, İngiliz elçisinin eşi Lady Mary W. Montagu, Edirne seyahati sırasında bu aşının pratik uygulamasını gözlemlemiştir. Osmanlı coğrafyasında bir kadının ceviz kabuğu içinde saklanan kurutulmuş irini (inaktif kültür) çocukların kollarına zerk ettiğini gören Montagu, sürecin ardından kısa süreli ateş yaşayan çocukların bağışıklık kazandığını fark etmiştir. Bu gözlemlerini İngiltere'ye yolladığı mektuplarla anlatan elçi eşi, yöntemi kendi ülkesinde yaygınlaştırmak adına oğlu Edward'ı da aşılatarak büyük çaba harcamıştır. Böylece binlerce can alan amansız salgın, Türk usulü bu yöntemin Avrupa coğrafyasına girmesiyle kontrol altına alınmıştır.
Akademisyenin bu tarihi uzmanlığı, yakın dönemde yaşanan büyük pandemide de devlet düzeyinde karşılık buldu. Sağlık Bakanlığı bünyesinde 8 Haziran 2020 tarihinde oluşturulan 7 kişilik Toplum Bilimleri Kurulu kadrosuna seçildi. Koronavirüs salgınının toplumsal boyutlarını yönetmek amacıyla kurulan bu heyette tıp tarihi temsilcisi olarak görev yapan profesör, salgın sürecinin sosyal ve psikolojik açıdan hasarsız atlatılabilmesi için önemli görüşler bildirdi.
Özel Yaşamı ve Kitapları
Nuran Yıldırım, 1973 yılında Yusuf Yıldırım ile evlendi. Bu evlilikten dünyaya gelen Barış Yıldırım ve Nazlı Burçin Dizman adlarında iki çocuk sahibidir. Akıcı yazım diliyle sağlık sektörüne düştüğü notlarla bilinen yazarın, 2010 yılında yayımlanan "İstanbul'un Sağlık Tarihi" adlı eseri, kentin sağlık teşkilatlarını, hastanelerini, bulaşıcı salgınlarla mücadelesini ve koruyucu sağlık kurumlarını başarıyla gözler önüne sermektedir.