Osman Fevzi Topçu, 1862 senesinde Erzincan'da hayata gözlerini açmış, ömrünü din hizmetlerine ve vatan vazifesine adamış bir din adamı ve siyasetçidir. Yaşamı boyunca gerek Osmanlı İmparatorluğu'nun nihai safhasında gerekse de yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk döneminde kritik roller üstlenmiştir. Bulunduğu her mevkide halkına rehberlik eden Topçu, vatanın bağımsızlık mücadelesinde de ön saflarda yer alan isimlerden biridir. Erzincan topraklarında ömrünü nihayete erdiren bu mühim şahsiyet, 26 Aralık 1939 günü yine aynı kentte vefat etmiştir.
Erzincan Müftülüğü ve Mebusluk Yılları
Osman Fevzi Bey, almış olduğu dini eğitimlerin bir neticesi olarak 13 Kasım 1884 tarihinde Erzincan Müftülüğü makamına atanmıştır. Bu dini vazifesinde uzun yıllar boyunca halka hizmet sunmuştur. 1908 yılına gelindiğinde ise meşrutiyet dönemiyle başlayan yeni siyasi süreçte aktif bir sorumluluk üstlenmeye karar vermiştir. İkinci Meşrutiyet'in ilanının ardından gerçekleştirilen seçimlerde, Erzurum vilayetinin bir parçası olan Erzincan Livasını Meclis-i Mebusan çatısı altında temsil etmek üzere mebus seçilmiştir. Böylece parlamento zemininde siyasi tecrübe edinmiştir. Payitahttaki mebusluk vazifesiyle bölgesel temsil görevini yürütmüştür.
Millî Mücadele ve Erzurum Kongresi Delegeliği
Osmanlı Meclisi'ndeki çalışmalarını tamamladıktan sonra memleketine dönen Topçu, 8 Ağustos 1918 tarihinde yeniden Erzincan Müftüsü olarak tayin edilmiştir. Ülkenin dört bir yanının işgal tehdidi altında kıvrandığı o buhranlı süreçte, dini kimliğinin kazandırdığı saygınlıkla yerel kurtuluş hareketinin örgütlenmesinde başat rollerden birini üstlenmiştir. Erzincan halkını bir araya getiren Erzincan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin başkanlığına getirilerek milli mukavemetin meşalesini yakmıştır. Milli Mücadele'nin temel taşlarından olan tarihi Erzurum Kongresi'ne de Kelkit Kazası temsilcisi sıfatıyla katılım sağlamıştır. Kongre delegesi olarak alınan kararlara imza atmıştır.
TBMM Çalışmaları ve Yasama Faaliyetleri
Ankara'da Millet Meclisi'nin açılması yeni bir başlangıçtı. Erzincan delegesi sıfatıyla kurucu mecliste yer bulan Osman Fevzi Bey, TBMM I. Dönem milletvekili unvanıyla parlamento tarihine geçmiştir. Kurucu meclisin çatısı altında yasama faaliyetlerine katılan Topçu, mesleki tecrübelerine uygun ihtisas komisyonlarında vazife almıştır. Osman Fevzi Topçu, meclis bünyesinde kurulan ve devlet işleyişi açısından ehemmiyet arz eden başlıca şu komisyonlarda ter dökmüştür:
- Şeriyye
- Evkâf
- İrşat
- Bütçe
Bu kurullardaki çalışmalarıyla yeni devletin idari ve hukuki altyapısının kurulması noktasında gayret göstermiştir. Tarihi misyonunu layıkıyla tamamlayan bu vatansever din adamı, özel yaşamında evli ve dört çocuk babasıydı.
