Türk hariciyesinin önemli isimlerinden biri olan diplomat Ömer Erşan Akbel, 28 Ekim 1940 tarihinde Ankara'da dünyaya gözlerini açtı. Cumhuriyet döneminin tecrübeli diplomatları arasında yer alan Akbel, Tahran, Roma ve Viyana gibi stratejik merkezlerde Türkiye Cumhuriyeti'ni büyükelçi unvanıyla temsil etti. Özellikle 1990'lı yılların ortalarında yaşanan Kardak kayalıkları krizi esnasında üstlendiği Dışişleri Bakanlığı sözcülüğü göreviyle kamuoyunun yakından tanıdığı bir isim haline geldi. 24 Aralık 2015 tarihinde, yine doğduğu şehir olan Ankara'da 75 yaşında hayata veda eden tecrübeli diplomat, ardında Türk dış politikasının kritik dönemeçlerine tanıklık etmiş zengin bir mesleki miras bıraktı.
Mekteb-i Mülkiye'den Tahran ve Roma Elçiliklerine
Eğitim hayatını başkentte sürdüren Ömer Akbel, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde tamamlayarak 1963 senesinde mezuniyet derecesini aldı. Mezun olmasının hemen ardından Dışişleri Bakanlığı bünyesinde göreve başlayan genç diplomat, meslek hayatının ilk yıllarında Asya ve Afrika coğrafyalarını kapsayan bölgesel konular üzerine yoğunlaştı. Bakanlığın farklı kademelerinde gösterdiği başarıların ardından, diplomatik temsil gücü yüksek yurt dışı görevlerine atandı. Bu doğrultuda, Türkiye ile İran arasındaki ilişkilerin kritik bir süreçten geçtiği 1988 ile 1991 yılları arasında Tahran Büyükelçisi olarak görev icra etti. Tahran'daki görevinin tamamlanmasıyla birlikte rota Avrupa'ya çevrildi. Akbel, 1991 yılından 1995 yılına kadar da Türkiye'nin Roma Büyükelçisi sıfatıyla İtalya'da diplomatik çalışmalarını kararlılıkla sürdürdü.
Kardak Krizi ve Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü Dönemi
Roma'daki başarılı diplomatik misyonunun ardından Ankara'ya dönen deneyimli bürokrat, 1995 yılında Dışişleri Bakanlığı müsteşar yardımcılığı koltuğuna oturdu. Bu kritik idari görevin yanı sıra bakanlığın dış dünyaya açılan yüzü olan dışişleri sözcülüğü makamını da üstlendi. Akbel'in sözcülük yaptığı 1995-1997 yılları arasındaki dönem, Türk dış politikasında Ege Denizi'nde patlak veren Kardak krizi gibi son derece hassas gelişmelere sahne oldu. Türkiye ile Yunanistan'ı savaşın eşiğine getiren bu tarihi gerilim sürecinde, resmi açıklamaları ve bilgilendirmeleri kamuoyuyla paylaşan baş aktör bizzat kendisiydi.
Bu dönemde diplomatik nezaket ve devlet geleneği açısından çok konuşulan bir gelişme yaşandı. Dönemin Dışişleri Bakanı Tansu Çiller'in krizle ilgili yaptığı birtakım açıklamalarının ardından, sözcü Ömer Akbel bu beyanları düzelterek resmi devlet politikasına uygun gerçekleri aktardı. Bu durum, basın organlarında "bakanını yalanlayan bürokrat" manşetleriyle yankı buldu. Akbel'in sergilediği bu net duruş, Türk bürokrasi tarihindeki yerini perçinledi. Zorlu kriz yönetiminin ardından, 1997 yılında Avusturya'ya atanan Akbel, 2002 yılına kadar Viyana Büyükelçisi olarak görev yaptı.
Son Görevleri, Aile Bağları ve Vefatı
Avusturya'daki elçilik görevinin ardından merkeze dönen Akbel, Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Bakanlık Müşavirliği görevine getirildi. Devlet hizmetindeki son yıllarında Teftiş Kurulu üyeliği görevinde bulundu. Ardından 2003 ile 2005 yılları arasında Teftiş Kurulu Başkanlığı makamını yürüttü. Yarım asra yaklaşan parlak meslek hayatını 2005 yılında yaş haddinden emekli olarak nihayete erdirdi. Diplomat kimliğinin yanı sıra seçkin bir aileye mensup olan Akbel, Danyal Akbel'in evladıydı. Aynı zamanda, eski TRT spikerlerinden Can Akbel'in de öz kardeşiydi.
Emeklilik yıllarını sessizlikle geçiren Ömer Akbel, 24 Aralık 2015 tarihinde başkent Ankara'da 75 yaşında hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından resmi törenler ve sevenlerinin katılımıyla 25 Aralık günü Ankara Kocatepe Camii'nde cenaze namazı kılındı. Törenin akabinde naaşı, Muğla'nın Bodrum ilçesindeki Gündoğan Mezarlığı'na nakledilerek burada toprağa verildi. Ömer Akbel, hem Kardak krizindeki ilkeli sözcülüğü hem de Tahran, Roma ve Viyana gibi önemli başkentlerdeki büyükelçilik hizmetleriyle Türk diplomasi tarihinde saygın bir yer edindi.
Ömer Akbel'in Diplomatik Görevleri
- Tahran Büyükelçiliği (1988 - 1991)
- Roma Büyükelçiliği (1991 - 1995)
- Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı ve Sözcülüğü (1995 - 1997)
- Viyana Büyükelçiliği (1997 - 2002)
- Dışişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı (2003 - 2005)