Kimdir?
Oliver Cromwell, 25 Nisan 1599'da Huntingdon'da doğmuş, 3 Eylül 1658'de Londra'da ölmüş İngiliz siyaset adamı, asker ve devlet yöneticisidir. İngiliz İç Savaşı'nda Parlamento güçlerinin zaferinde etkin rol oynadı. İngiltere'nin yönetim biçimini krallıktan cumhuriyete çevirdi; 1653'ten ölümüne kadar Devlet Koruyucu Lord unvanıyla ülkeyi tek başına yönetti.
Çocukluk ve gençlik
Annesi tarafından Tudor döneminde devletin baş idareciliğini yapmış reformcu Thomas Cromwell'in soyundan gelir. Ülkenin doğusundaki Huntingdon'da, tanınmış bir çiftlik sahibi ailede dünyaya geldi. Yüksek öğrenimini Cambridge Üniversitesi'nde gördü. Resmî Protestan mezhebinin dışında kalan, daha katı dinî ve hukuki kurallara bağlı Püriten mezhebine mensup, çok dindar biriydi. Hükûmetin baskısı nedeniyle Amerika'ya göç etmeyi düşündü, ancak krallık Püritenlerin göçünü yasaklayınca ailesinin yanında kaldı. 1620'de Elizabeth Bourcier ile evlendi.
Siyasi yükselişi ve İç Savaş
1628'de Londra'daki Parlamento'ya milletvekili seçildi. Bu Parlamento 1629'da feshedilince babasının çiftliğine çekilip dindar bir kırsal centilmen olarak yaşadı. 1640'ta Cambridge mebusu olarak sonradan Uzun Parlamento adıyla anılacak meclise girdi ve Papalık ile krallık konularındaki konuşmalarıyla tanındı. Kral I. Charles'ın yüksek harcamalarını karşılamak için toplanan bu meclis, istenen vergileri kabul etmeyince krala karşı durdu. Ocak 1642'de Parlamento ile kralın çekişmesi iç savaşa dönüştü ve ülke Parlamento ile Kral taraftarları olarak ikiye ayrıldı.
Cromwell, Parlamento tarafından kurulan yeni orduya çiftliğindeki çalışanların yazılmasını sağladı ve kendisi de subay olarak orduya katıldı.
Yönetimi ve ölümü
20 Nisan 1653'te, hizip çatışmalarıyla vakit geçirip karar alamayan Rump Parlamentosu'nu, 40 tüfekli askerle birlikte giderek feshetti. Siyasi yaşamı çelişkilerle doludur: kurduğu parlamentoyu askerlere verdiği emirle dağıttırdı, inanç özgürlüğünü savunurken dine hakaret edenlere işkence uygulanmasına izin verdi.
İrlanda seferinden sonra sağlığı bozuldu. En sevdiği kızı Elizabeth'in kanserden öldüğü Ağustos 1658'de sıtmaya yakalandı ve 3 Eylül'de Whitehall'da öldü. Cenazesi 10 Kasım'da gizlice Westminster Abbey'ye getirilerek defnedildi; 13 gün sonra devlet töreni yapıldı. Yerine oğlu Richard Cromwell Devlet Koruyucu Lord oldu, ancak ülkeyi yönetmekte yetersiz kaldı ve ülke siyasal ve ekonomik karmaşaya sürüklendi.
Benzer kişiler
- Moşe Dayan (Siyasetçi)
- İsmet İnönü (Siyasetçi)
- Muammer Kaddafi (Siyasetçi)
- George Marshall (Asker)
- Cafer Tayyar Eğilmez (Siyasetçi)
- Kemal Doğan (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Oliver Cromwell maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.