Cumhuriyet'in ilk kuşak bestecileri arasında seçkin bir yere sahip olan Nuri Sami Koral, 1908 yılında Tekirdağ'da dünyaya gözlerini açmış, aldığı üstün konservatuvar eğitimiyle Türk çoksesli sanat müziğinin ve koro kültürünün gelişimine yön vermiş değerli bir kompozitör ve müzik eğitimcisidir. İlköğrenim yıllarını memleketi Tekirdağ'da tamamlayan sanatçı, çocukluk yaşlarından itibaren içindeki tınıları keşederek müzikal serüvenine ilk yönü vermiştir. Eğitim tutkusu onu dönemin en prestijli kültür merkezi olan İstanbul Belediye Konservatuvarı'na taşımıştır. Burada Türk klasik müziğinin kurucu figürlerinden Cemal Reşit Rey ve Türk çello ekolünün kurucularından Sezai Asal gibi iki dev isimle çalışma şansına erişmiştir. Sanatçı bu tarihi kurumda viyolonsel, armoni ve kontrapunto dersleri alarak Batı müziği teorisinde derinlemesine uzmanlaşmıştır.
Klasik Batı Müziği Eğitimi ve Çoksesli Adımlar
Öğrencilik yıllarında beste yapmaya olan tutkusunu teksesli denemelerle gösteren genç müzisyen, kısa sürede çağdaş kompozisyon tekniklerini eserlerine yansıtmıştır. Cumhuriyet Türkiyesi'nin müzik devrimine katkı sunma amacıyla hareket eden sanatçı, 1933 yılında ilk çoksesli eseri olan İki Türkü isimli besteyi kaleme almıştır. Bu eser, yerel halk ezgilerinin çağdaş Batı armonisiyle harmanlanmasının başarılı örneklerinden biridir. Koral, 1934 senesinde eğitim gördüğü muazzam konservatuvardan başarıyla mezun olmuştur. Genç bestecinin sergilediği yetenek, devlet kademelerinin de dikkatinden kaçmamıştır. Bu doğrultuda Bursa Belediyesi, 1937 yılında kendisini çok özel bir misyonla görevlendirmiştir. Sanatçı, Anadolu'da müzik eğitimini yaygınlaştırmak adına kurulan Bursa Müzikevi isimli okulun kurucu kadrosunda başrolü oynamıştır. Dünyaca ünlü Alman besteci Paul Hindemith'in de iştirak ettiği görkemli bir törenle kapılarını açan bu kültür yuvasında, Koral tam üç yıl boyunca müdürlük vazifesini yürütmüştür. Burada geçirdiği verimli yılların ardından yönünü yeniden İstanbul'a çevirmiştir.
Çocuk Korolarından Dev Senfonik Eserlere
İstanbul'a dönüşüyle birlikte Koral, çocukların müzik eğitimiyle yakından ilgilenmiş ve koro kültürüne kalıcı miraslar bırakmıştır. Sanatçı, 1941 senesinde İstanbul'da ilk çoksesli çocuk korosunu hayata geçirerek tarihi bir ilke imza atmıştır. Bu koroyu uzun yıllar boyunca büyük bir sabır ve özveriyle yönetmiştir. Koronun yanı sıra seçkin eğitim kurumlarından Şişli Terakki Lisesi bünyesinde müzik öğretmenliği yaparak binlerce gencin müzikle tanışmasını sağlamıştır. Öğretmenlik kariyeri sürerken üretkenliğini de kaybetmeyen Koral, 1944 yılında başyapıtlarından birini tamamlamıştır. Sanatçı; "Kızılırmak", "Sabah" ve "Dans" bölümlerinden meydana gelen Demet adlı görkemli orkestra süitini yazmıştır. Eser, aynı yıl dönemin en önemli orkestra şefi Ernst Preatorius idaresindeki Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası tarafından ilk kez seslendirilerek büyük beğeni toplamıştır. Bestecilik alanında durmaksızın yeni formlar deneyen üretken sanatçı, 1954 yılında büyük orkestra için Beş Halk Dansı isimli eserini kaleme almıştır. Bu görkemli yapıtta Anadolu'nun zengin kültüründen süzülen 5 farklı geleneksel halk oyununu çoksesli bir anlayışla sahneye taşımıştır.
Uluslararası Arenada Bir Besteci ve Bando Eserleri
Nuri Sami Koral, yalnızca klasik orkestra müziğinde değil, bando müziği alanında da çığır açan çalışmalara imza atmıştır. Senfonik bandolar için yazdığı sanatsal niteliği yüksek kompozisyonlar, dönemin en saygın bando topluluğu olan Armoni Mızıkası tarafından büyük bir memnuniyetle satın alınmıştır. Bu başarılar, bestecinin adını devlet nezdinde de zirveye taşımıştır. Nitekim 1959 yılında Libya Kralı'nın Türkiye'ye gerçekleştireceği resmi ziyaret, bestecinin uluslararası bir göreve getirilmesini sağlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Libya Kralı'na takdim edilmek üzere özel eserler sipariş etmiştir. Koral, bu tarihi diplomatik jest için Kral Selam Marşı ve Libya Ulusal Marşı'nı besteleyerek uluslararası çapta takdir kazanmıştır. Müzikal üretkenliğini ömrünün son yıllarına kadar sürdüren değerli besteci, 1990 yılında İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur. Geride Cumhuriyet Türkiyesi'nin müzik aydınlanmasına katkı sağlayan paha biçilmez bir miras bırakmıştır.
Nuri Sami Koral'ın Öne Çıkan Eserleri
Türk çoksesli müziğinin gelişiminde köşe taşı niteliği taşıyan bestecinin öne çıkan yapıtları şunlardır:
- İki Türkü (1933) - İlk çoksesli yapıtı
- Demet Orkestra Süiti (1944) - "Kızılırmak", "Sabah" ve "Dans" başlıklarından oluşan eser
- Beş Halk Dansı (1954) - Büyük orkestra için yazılmış eser
- Mehmetçik Marşı (1955)
- Milli Türkü (1955)
- Libya Ulusal Marşı ve Kral Selam Marşı (1959)
- Kıbrıs Marşı (1965)